جلد 8 - صفحه 263
1- ياد گفتگوهاى دوزخيان، عامل هشيارى و بيدارى است. «إِذْ»
2- خصومت و محاجّه‌ى دوزخيان با يکديگر استمرار دارد. «يَتَحاجُّونَ»
3- آتش دوزخ با همه‌ى سنگينى و دردناکى، نيروى درک و فهم انسان را محو نمى‌کند. «يَتَحاجُّونَ»
4- دوزخيان با يکديگر احتجاجات و استمدادها دارند. «يَتَحاجُّونَ فِي النَّارِ»
5- مشکلات دنيوى مجوّز سرسپردگى به طاغوت نيست، بلکه اين سرسپردگى انسان را به دوزخ خواهد کشاند. فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفاءُ ...
6- در دوزخ مجرمان يکديگر را مى‌شناسند، دنيا را به ياد مى‌آورند و قدرت سخن گفتن دارند. «يَتَحاجُّونَ- فَيَقُولُ»
7- سرانجام تقليدها و تبعيت‌هاى نابجا دوزخ است. «إِنَّا کُنَّا لَکُمْ تَبَعاً»
8- خطر آن جا است که انسان با تمام وجود پيرو باطل باشد. «تبع» (يعنى يک پارچه پيرو بوديم، بر خلاف «تابع»)
9- پيروى از باطل مشکل آفرين است؛ توجّه کنيم به دنبال چه کسى حرکت مى‌کنيم. «إِنَّا کُنَّا لَکُمْ تَبَعاً»
10- مجرم در قيامت از بى کسى، به مجرم ديگر پناه مى‌برد. «فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا»
11- مجرم از ناچارى به تخفيف بخشى از عذاب قانع است. «نَصِيباً مِنَ النَّارِ»