تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يُکَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَ کَهْلاً وَ مِنَ الصَّالِحِينَ (46)
و نيز در وصف حضرت عيسى عليه السّلام و مزيت او مى‌فرمايد:
وَ يُکَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ: و تکلم نمايد مردمان را در حالى که در کنار تو باشد که به منزله گهواره است، يا در زمان کوچکى که شايسته گهواره است.
وَ کَهْلًا: و در حالت کهولت. مراد آنکه تکلم او در طفوليت و کهولت مساوى باشد بدون تفاوت، و زمان کهولت را اختلاف است: 1- کهل، شخصى است که جوانى خود را تمام کرده باشد. 2- کسى که تجاوز از سى سال نموده باشد.
3- از سى و چهار تا پنجاه و يک سال. 4- موهايش سفيد و سياه باشد. وَ مِنَ الصَّالِحِينَ: و در حالتى که او از جمله شايستگان باشد، يعنى از پيغمبران عظام. نزد بعضى مراد زمان کهولت، بعد از نزول او از آسمان باشد؛ چنانچه احاديث وارد است که زمان ظهور حضرت حجة بن الحسن امام عصر عجل اللّه تعالى فرجه، حضرت عيسى عليه السّلام از آسمان نازل و به آنحضرت اقتدا
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 102
خواهد کرد؛ «1» و لذا از جمله شايستگان، مهدى آخر الزمان عليه السّلام است.
تنبيه: ذکر احوال مختلفه متنافيه، ارشاد است بر آنکه ميان عيسى عليه السّلام و مرتبه الوهيت، غايت تنافى و تباعد است؛ پس چرا او را به الهيت ستايش و پرستش کنيد؟
تبصره: طبرسى رحمه الله در «مجمع» فرمايد: در ظهور معجزه تکلم از حضرت عيسى عليه السّلام در «مهد» دو قول است: 1- ظهور معجزه از او در زمان طفوليت بنابر تأسيس و ارهاص «2» نبوت بوده. 2- صدور اين معجزه، مقرون به نبوت او بوده؛ زيرا حق تعالى اکمال عقل او فرمود در اين حال، و او را مرتبه نبوت عنايت و به وحى الهى تکلّم نمود با مردمان؛ و ممکن است صدور معجزه تکلم، به جهت تبرى ساحت قدس مريم و اثبات طهارت و برائت او بوده باشد.
تتمه: مجاهد از مفسرين عامه نقل نموده: چون مريم تنها بودى، حضرت عيسى عليه السّلام در رحم با او سخن گفتى، و چون مشغول امرى شدى، حضرت عيسى عليه السّلام تسبيح نمودى.
ابن عباس روايت نموده که چون حضرت خديجه طاهره به حضرت فاطمه سلام اللّه عليها حامله شد، شبى حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نزد او بود، يافت که خديجه سخن گويد. پرسيد: با که تکلم کنى؟ گفت: با اين جنين که در شکم من است. حضرت فرمود: بشارت باد تو را اى خديجه که جبرئيل مرا مژده داد که اين فرزند دختر، و مادر امامان، و از نسل او ائمه دين پيدا شوند که خلقان به ايشان اقتدا نمايند. «3»
«1» منتخب الاثر، فصل دوّم، باب 48 از صفحه 316 تا 318- کمال الدين، جزء اوّل، صفحه 160
«2» ارهاص بمعنى آماده شدن.
«3» احقاق الحقّ، جلد دهم، صفحه 12- بحار الانوار، جلد 43، صفحه 2 حديث اوّل.
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 103