«أغلال» جمع «غل» به معناى آويز و طوقى است که به نشانهى ذلّت بر گردن کسى نهند.
«سلاسل» جمع «سلسلة» به معناى زنجير و «يُسْحَبُونَ» به معناى کشيده شدن روى زمين است. «يُسْجَرُونَ» به معناى برافروخته کردن آتش است.
آن چه سبب هشدار و تربيت و پيدا شدن تقوا است، ترسيم سيماى قيامت و انواع عذابهايى است که از طريق وحى بيان شده است و ايمان فلسفى که انسان تنها از طريق عدالت و حکمت، آن هم به طور کلى به قيامت معتقد باشد، اين آثار را نخواهد داشت.
همانگونه که اثبات خدا از طريق نفى دور و تسلسل سبب تقوا و تلاش نمىشود، گرچه اين مباحث عقلى در جاى خود کارايى دارند.
در اين آيه انواع عذاب براى کافران مطرح شده است:
الف) شکنجهى جسمى در غل و زنجير. الْأَغْلالُ ...
ب) شيوهى بردن به دوزخ که با تحقير است. «يُسْحَبُونَ»
ج) اول در آب داغ، سپس در آتش دوزخ. «فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ»
د) آتش برافروختهى دوزخ که هرگز سردى و تخفيف ندارد. «يُسْجَرُونَ»
ه) سؤال از شرکاى خيالى که مايهى شرمندگى آنان است. «قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ»
جلد 8 - صفحه 291