تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
مِنْ دُونِ اللَّهِ قالُوا ضَلُّوا عَنَّا بَلْ لَمْ نَکُنْ نَدْعُوا مِنْ قَبْلُ شَيْئاً کَذلِکَ يُضِلُّ اللَّهُ الْکافِرِينَ (74)
جلد 11 - صفحه 335
مِنْ دُونِ اللَّهِ: غير از خداى به حق و توقع نفع داشتيد، قالُوا ضَلُّوا عَنَّا:
گويند جهنميان که آن شريکان گم شدند از ما و نمىيابيم آنها را، يا ضايع شد از ما امداد ايشان، يعنى ما توقع يارى داشتيم و آنها ما را در اين عذاب و عقاب بگذاشتند و هيچ نفعى بما نرساندند، پس گوئيا از ما غائبند گرچه به حسب ظاهر حاضر باشند. بَلْ لَمْ نَکُنْ نَدْعُوا: بلکه بر ما ظاهر گشت، نبوديم که خوانده باشيم، مِنْ قَبْلُ شَيْئاً: پيش از اين در دنيا چيزى را، پس ظاهر شد که آنها در واقع هيچ نبودهاند؛ چنانچه مجادلان را بعد از اتمام حجت خداى تعالى آنها را واگذارد، کَذلِکَ يُضِلُّ اللَّهُ الْکافِرِينَ: همچنين فرو مىگذارد خدا کافران را در آخرت که راه نبرند به چيزى که از آن نفع يابند، يا راه بهشت به آنها ننمايد، زيرا بسوء اختيار در دنيا از راه ايمان که موصل به بهشت است روى برتافتند لا جرم محروم ماندند.