تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَ حاقَ بِهِمْ ما کانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ (83) فَلَمَّا جاءَتْهُمْ‌: پس چون آمد ايشان را، رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ‌: پيغمبرانشان به معجزات بينه و آيات باهره، فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ‌: شاد شدند به آنچه نزد جلد 11 - صفحه 341 آنها بود از دانش خود، و حقير شمردند علم انبياء را؛ يا بر سبيل استهزاء مى‌خنديدند به آنچه نزد پيغمبران بود از وحى و معجزات نبويه و احکام شرعيه و تمسخر مى‌کردند. وَ حاقَ بِهِمْ‌: و فرود آمد و احاطه نمود به ايشان، ما کانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ‌: جزاى آنچه بودند که به آن استهزاء مى‌کردند. تبصره: آيه شريفه تعريض است به آنانکه علم طبيعى و مادى را دارا و چنان پندارند که هيچ علمى در جلب نفع و فوائد به علم ايشان نمى‌رسد، لذا وحى انبياء را که مايه سعادت جاودانى است حقير شمردند و اعتنا به آن ننمايند؛ چنانچه فلاسفه و حکماى يونان مغرور به علم خود شده تابع انبياء نشدند، بلکه هرگاه وحى را استماع مى‌کردند استحقار آن نموده در رفع آن مى‌کوشيدند. در روايت است که حضرت موسى عليه السّلام اظهار دعوت نمود، سقراط حکيم را گفتند چرا به شهر حضرت موسى مهاجرت نمى‌کنى تا از او کسب علوم دينيه نمائى؟ گفت: ما به حليه تهذيب اخلاق آراسته‌ايم و به زيور صلاح نفس پيراسته، محتاج به هدايت کسى نيستيم! غافل از آنکه هر قدر عقل آدمى کامل باشد، باز هم مورد خطا و سهو و چاره ندارد براى تکميل نفس تابع عقل سليم پيغمبر شود که مربوط به عالم وحى الهى و ابدا در آن خطا و سهو راه ندارد، لکن غرور به عقل مطبوع، مانع از اتباع عقل مسموع است‌ «1».