تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ اللَّهَ رَبِّي وَ رَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ (51)
إِنَّ اللَّهَ رَبِّي وَ رَبُّکُمْ: بدرستى که ذاتى که جامع صفات کماليه و منزه از نقايص و سزاوار پرستش باشد، پروردگار من و پروردگار شما است، فَاعْبُدُوهُ:
پس او را پرستش و ستايش کنيد به خلوص نيت، و غير را شريک او مگردانيد، هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ: اينست راه راست و رساننده به نجات.
تبصره: قول اول، براى تمهيد حجت؛ و قول دوم، براى تقريب حجت است به حکم، و لذا فَاتَّقُوا اللَّهَ، به کلمه «فاء» مترتب نمود، يعنى چون آوردم شما را معجزات باهره و آيات ظاهره، پس بترسيد خدا را در مخالفت، و پيروى کنيد مرا در دعوت. بعد شروع در دعوى نموده به اشاره و قول مجمل که: إِنَّ اللَّهَ رَبِّي وَ رَبُّکُمْ، تا اشاره باشد به استکمال قوه نظريه به اعتقاد صحيح و درست که آن معرفت حق و توحيد است. پس از تکميل قوه عالمه، در صدد تکميل قوه عامله برآيد، چنانچه فرموده: فَاعْبُدُوهُ، چه آن امر به ملازمت طاعت باشد که اتيان به
«1» بحار الانوار جلد 14 صفحه 234
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 111
اوامر و اجتناب از مناهى است. و بعد از آن تقرير فرموده به آنکه جمع بين دو امر، طريقى است که ملازم به استقامت و صراط مستقيم است که: هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ.
تتمه: طبرسى رحمه الله فرمايد: آيه شريفه حجت است بر ابطال قول نصارى که عيسى را پسر خدا دانستند؛ بدين تقرير که: مرا نسبت ندهيد به خدا، زيرا من بنده او هستم چنانچه شما بنده او هستيد. پس ذات يگانه او را عبادت کنيد که اينست صراط مستقيم.
علامه مجلسى رضوان الله عليه به سندهاى معتبر از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت نموده که: حضرت عيسى بن مريم عليه السّلام سنگ در زير سر مى‌گذاشت در وقت خوابيدن، و جامه‌هاى کهنه مى‌پوشيد، و نان و خورش او گرسنگى بود، و چراغش در شب مهتاب، و سايه‌اش در زمستان مشرق و مغرب زمين هر جا که آفتاب مى‌تابيد، و ميوه و ريحانش گياهها بود که از زمين براى حيوانات ميروئيد، و زنى نداشت که مفتون او گردد، و فرزندى نداشت که غم او را بخورد، و مالى نداشت که او را از ياد خدا باز دارد، و طمعى از مردم نداشت که او را ذليل گرداند. چهار پايش، دو پايش، و خدمتکارش دستهايش بود. «1»