تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسى مِنْهُمُ الْکُفْرَ قالَ مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ قالَ الْحَوارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ (52)
فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسى: پس زمانى که يافت و بينا شد و دانا گرديد حضرت
«1» نهج البلاغه، خطبه 155 (طبع عبده)- بحار الانوار، جلد 14، صفحه 238، حديث 16
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 112
عيسى عليه السّلام، مِنْهُمُ الْکُفْرَ: از بنى اسرائيل کفر را، زيرا با ظهور آيات بينات، زياد نمى‌کردند مگر کفر و مخالفت را. امتحان نمود مؤمنين از قوم خود را به سؤال و معرفت از اعتقاد آنها در نصرت دين خدا. قالَ مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ: گفت عيسى عليه السّلام کيستند يارى کنندگان من در دين خدا، يا کيستند آنانکه نسبت دهند خود را به خدا در نصرت من، قالَ الْحَوارِيُّونَ:
گفتند حواريون به عيسى عليه السّلام: نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ: ما ياران خدا و ناصر دين او هستيم، آمَنَّا بِاللَّهِ: ايمان آورده‌ايم به خدا، چگونه انصار انبياء و دين او نباشيم. وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ: و گواه باش بدرستى که ما مسلمانيم و منقاد جميع اوامر و نواهى هستيم، و اعتقاد به دين و توحيد و نبوت و لوازمات آن داريم.
ابن عباس گفته: مراد آنست که شاهد باش تا شهادت دهى براى ما روزى که حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم براى امت خود، شهادت دهد.
از حضرت رضا عليه السّلام مروى است که: حواريون حضرت عيسى عليه السّلام دوازده نفر بودند، افضل ايشان «الوقا» بود. و اعلم علماى نصارى به انجيل سه نفر بودند: يوحناى بزرگتر در ناحيه «اج»، و يوحناى ديگر در قرقيسا، و يوحناى ديلمى در زجار؛ و نزد او بود ذکر پيغمبر آخر الزمان و ذکر اهل بيت و امّت آن حضرت، و او بشارت داد بنى اسرائيل را به پيغمبر آخر الزمان صلّى اللّه عليه و آله و سلّم. «1» تنبيه: به سند موثق، حسن بن فضال از حضرت رضا عليه السّلام پرسيد: چرا اصحاب عيسى عليه السّلام را حواريان مى‌گويند؟ فرمود: مردم گويند: ايشان را براى آن حواريان نامند که ايشان گازران «2» بودند و جامه‌ها را به شستن از چرک پاک مى‌کردند و سفيد مى‌نمودند، مشتق از «خبر حوار» يعنى نان سفيد
«1» بحار الانوار، جلد 14، صفحه 279، حديث 12
«2» گازر رخت شوى
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 113
خالص. ما اهل بيت مى‌گوئيم: براى اين ايشان را حواريان گفتند که خود را و ديگران را به موعظه و نصيحت از چرک گناه و اخلاق بد پاک مى‌کردند.
پرسيد که چرا اتباع آن حضرت را نصارى نامند؟ فرمود: اصل ايشان از شهرى است از بلاد شام که آن را ناصره مى‌گويند، که مريم و عيسى عليه السّلام بعد از برگشتن از مصر در آنجا فرود آمدند. «1»