اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ اللّه‌َ رَبِّي وَ رَبُّکُم فَاعبُدُوه‌ُ هذا صِراطٌ مُستَقِيم‌ٌ (51)
محقّقا خداوند پروردگار من و پروردگار شما است پس او را عبادت کنيد اينست راه راست.
در سوره مبارکه حمد معني لفظ جلاله اللّه و معني رب‌ّ در کلمه رب‌ّ العالمين و معني صراط و معناي مستقيم مفصّلا ذکر شده احتياج بتکرار ندارد فقط نکاتي که در اينکه آيه شريفه است بايد متذکّر شويم:
1- آنکه کلمه إِن‌َّ اللّه‌َ رَبِّي براي ردّ نصاري است که عيسي را پسر خدا ميدانند و نسبت باو ميدهند ميفرمايد من بنده و مخلوق پروردگار هستم مثل ساير بنده‌گان و مخلوقات و خداوند پروردگار من است چنانچه پروردگار ديگران است و نسبتش بتمام مخلوقات از ثري تا ثريّا از ذرّه تا درّه علي السّواء است تمام بمشيّت و اراده او موجود شده‌اند و مربّي تمام آنها است.
2- کلمه و ربّکم با تأکيداتي که در آيه است از (جمله اسميّه) و کلمه ان‌ّ و تقديم لفظ جلاله دلالت دارد بر اينکه پروردگار شما منحصر است بذات اقدس اللّه و اينکه کلمه ردّ بر يهود است که گفتند خدا پروردگار موسي و موسي پروردگار هارون و هارون پروردگار فرعون است و در ادوار متماديه بسيار از بني- اسرائيل بتها را پروردگار خود ميگماريدند چنانچه مکرّر تذکّر داده شده و در کلم الطيّب مجلّد اول صفحه 262 مشروحا بيان کرده‌ايم.
3- کلمه فَاعبُدُوه‌ُ تفريع بر جمله قبل است که چون پروردگار شما منحصرا خدا است بايد عبادت هم منحصر باو باشد غير او هر که هست و هر چه هست سزاوار پرستش نيست نه انبياء و نه ملائکه و نه ساير مخلوقات.
جلد 3 - صفحه 212
4- کلمه هذا صِراطٌ مُستَقِيم‌ٌ دلالت دارد بر اينکه غير عبادت حق راه معوج و طريق ضلالت و موجب خسران دنيا و آخرت و شرک بخدا است و راه رستگاري و سعادت دارين منحصر بعبادت پروردگار است.