اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ مُصَدِّقاً لِما بَين‌َ يَدَي‌َّ مِن‌َ التَّوراةِ وَ لِأُحِل‌َّ لَکُم بَعض‌َ الَّذِي حُرِّم‌َ عَلَيکُم وَ جِئتُکُم بِآيَةٍ مِن رَبِّکُم فَاتَّقُوا اللّه‌َ وَ أَطِيعُون‌ِ (50)
و حال آنکه تصديق ميکنم آنچه قبل از من نازل شد از تورات موسي و بعض آنچه در شريعت موسي و شرايع سابقه بر شما حرام شده بود من آمده‌ام که براي شما حلال گردانم و آمده‌ام با حجّة و بيان که ديگر راه عذري بر شما باقي نماند پس از خدا بترسيد و از مخالفت او بپرهيزيد و اطاعت مرا بکنيد.
وَ مُصَدِّقاً لِما بَين‌َ يَدَي‌َّ وَ مُصَدِّقاً حال است از براي فاعل أَنِّي قَد جِئتُکُم و معناي تصديق قبول قول غير است از روي دليل و برهان و قطع يعني اعتراف و اذعان دارم به اينکه او صادق و مصدّق است و لِما بَين‌َ يَدَي‌َّ مقابل خلف است يعني قبل از من و پيش از من.
مِن‌َ التَّوراةِ يعني تصديق دارم که تورات کتاب آسماني است و از جانب حق است بر حضرت موسي عليه السّلام نازل شده و لازمه تصديق بتورات تصديق بنبوّت موسي و جميع آنچه در تورات است از انبياء سلف از آدم تا موسي و بشارتهايي که در تورات است از آمدن پيغمبر ختمي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و اوصياء او عليهم السلام و احکامي که در او هست و ساير آنچه تورات مشتمل بر آن است.
جلد 3 - صفحه 210
وَ لِأُحِل‌َّ لَکُم بَعض‌َ الَّذِي حُرِّم‌َ عَلَيکُم عطف بر مُصَدِّقاً يعني جئتکم لاحل لکم.
(تنبيه)
محرّمات الهي دو قسم است يک قسم اموري است که قبح ذاتي دارد مثل قبايح عقليّه از اعتقادات باطله و اخلاق رذيله و اعمال سيّئه از فحشاء و منکرات اينها قابل تغيير نيست و در تمام شرايع بوده و تا قيامت باقي است.
و يک قسم محرّماتيست که بواسطه حکم و مصالح تحريم شده اينها تابع همان حکم و مصالح است، تا مادامي که مصلحت دارد هست و زماني که ندارد برداشته ميشود و نسخ شرايع نسبت باين قسم است و بسياري از احکام الهي از اينکه قسم است و چون بني اسرائيل بواسطه آن قساوت قلوب و اعتراضات بر موسي و بهانه‌گيريها و تقاضاهاي بي مورد خداوند يک احکام سخت براي آنها جعل فرمود چنانچه مفاد بسياري از آيات است مثل آيه شريفه وَ لا تَحمِل عَلَينا إِصراً کَما حَمَلتَه‌ُ عَلَي الَّذِين‌َ مِن قَبلِنا سوره بقره آيه 286، و آيه شريفه وَ يَضَع‌ُ عَنهُم إِصرَهُم وَ الأَغلال‌َ الَّتِي کانَت عَلَيهِم اعراف آيه 156، و آيه شريفه فَبِظُلم‌ٍ مِن‌َ الَّذِين‌َ هادُوا حَرَّمنا عَلَيهِم طَيِّبات‌ٍ أُحِلَّت لَهُم نساء آيه 158، و آيه شريفه وَ عَلَي الَّذِين‌َ هادُوا حَرَّمنا کُل‌َّ ذِي ظُفُرٍ الي قوله تعالي ذلِک‌َ جَزَيناهُم بِبَغيِهِم وَ إِنّا لَصادِقُون‌َ انعام 147، و غير اينها از آيات.
وَ جِئتُکُم بِآيَةٍ مِن رَبِّکُم يعني حجّت بر شما تمام شده با اينکه معجزات و اينکه بيانات واضحه ديگر راه عذري براي شما باقي نمانده.
فَاتَّقُوا اللّه‌َ از مخالفت خدا پرهيز کنيد وَ أَطِيعُون‌ِ و مرا اطاعت کنيد
211