1- ابليس بخاطر تکبّر عفو نخواست، بلکه مهلت براى انتقام خواست. فَأَنْظِرْنِي ...
لَأُغْوِيَنَّهُمْ
2- ابليس با تمام تکبّر و کفر از بيان درخواست خود مأيوس نشد. «رَبِّ فَأَنْظِرْنِي»
3- عمر به دست خداست. «رَبِّ فَأَنْظِرْنِي»
4- در دعا گفتن «ربّ» مؤثّر است. هم اولياى خدا و هم ابليس در دعاهاى خود اين کلمه را بکار برده‌اند). «رَبِّ فَأَنْظِرْنِي»
«1». نهج‌البلاغه، خطبه 1.
جلد 8 - صفحه 131
5- ابليس، هم معاد را مى‌دانست «إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ» هم توحيد را مى‌دانست «رَبِّ» هم نبوّت را مى‌دانست. «عِبادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ» پس مشکل او ندانستن اصول دين نبود بلکه تکبّر و لجاجت بود.
6- خداوند دعاى بدترين خلق خود را نيز اجابت مى‌کند. رَبِّ فَأَنْظِرْنِي ... فَإِنَّکَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ
7- غير از ابليس بعضى ديگر نيز عمر طولانى دارند. «مِنَ الْمُنْظَرِينَ»
8- هر طول عمرى نشانه مهر ومحبّت خدا وعامل خوشبختى نيست. «مِنَ الْمُنْظَرِينَ»
9- سنّت خداوند آن است که مرگ را به همه بچشاند و لذا طول عمر ابليس تا قيامت تضمين نشد بلکه تا روز خاصى اجابت شد. «إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ»
10- خطر وسوسه‌هاى ابليس جدّى است. (او سوگند ياد کرده که همه را به نحوى گمراه کند). «فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ»
11- گاهى يک گناه، مقدّمه‌ى گناهان بزرگترى مى‌شود. (گناه سجده نکردن بر آدم، مقدّمه‌اى براى گناه اغفال مردم مى‌شود). «لَأُغْوِيَنَّهُمْ»
12- اخلاص در عبوديّت، شرط مصونيّت از دام‌هاى ابليس است. «إِلَّا عِبادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ»