1- خداوند جز حقّ نمى‌گويد. (مقدّم شدن کلمه‌ى «حق» بر «اقول» نشانه‌ى آن است که او جز حقّ نمى‌گويد). «وَ الْحَقَّ أَقُولُ»
2- در برابر تأکيد اهل باطل، شما نيز با جدّيت سخن بگوييد. شيطان گفت:
جلد 8 - صفحه 133
لَأُغْوِيَنَّهُمْ ... خداوند فرمود: «لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ»
3- در قيامت، رهبران کفر و پيروانشان در يک جا جمع خواهند شد. «جَهَنَّمَ مِنْکَ وَ مِمَّنْ تَبِعَکَ»
4- شيطان جسم دارد زيرا پر شدن جهنّم در صورتى است که ابليس داراى جسم باشد. «لَأَمْلَأَنَّ»
5- مبلّغ بايد بى‌توقّعى خود را به مردم اعلام کند. «قُلْ ما أَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ»
6- شرط توفيق در تبليغ، توقّع نداشتن از مردم است. «قُلْ ما أَسْئَلُکُمْ»
7- پيامبران، نه تنها توقّع مادّى، بلکه هيچ گونه انتظارى از مردم نداشتند. «مِنْ أَجْرٍ»
8- يکى از شرايط توفيق در تبليغ، نداشتن تکلّف است. (مؤمن، در عمل و سخن و معاشرت، خود و ديگران را به زحمت نمى‌اندازد). «ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِينَ» تصنع و تکلّف و ظاهرسازى عملى ناپسند و مذموم است.
9- کسى مى‌تواند جهان را آزاد کند که خود گرفتار قيود و عادات و رسوم ساختگى نباشد. «ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِينَ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِلْعالَمِينَ»
10- رسالت قرآن جهانى و فرا ملّيتى است. «ذِکْرٌ لِلْعالَمِينَ»
11- قرآن کتاب بيدارى و هشيارى است. «ذِکْرٌ لِلْعالَمِينَ»
12- انسان بدون قرآن در معرض انواع غفلت‌ها و نسيان‌هاست. «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِلْعالَمِينَ»
13- بشر در آينده از اخبار مهم قرآن (پيرامون تحقّق وعده‌ها و پيروزى متّقين و صالحين) آگاه خواهد شد. «لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ»
«والحمدللّه ربّ العالمين»
جلد 8 - صفحه 137
سوره زمر
اين سوره هفتاد و پنج آيه دارد و در مکّه نازل شده است و همچون ديگر سوره‌هاى مکى، بيشتر مطالب آن در مورد خدا و قيامت است.
«زمر» به معناى گروه و جماعت است و نام‌گذارى اين سوره بدين کلمه، از آن جهت است که دوزخيان و بهشتيان به صورت گروه گروه وارد دوزخ يا بهشت مى‌شوند، چنانکه در آيات 71 و 73 به اين مطلب اشاره شده است.
توحيد در خالقيّت، ربوبيّت و عبادت و خصوصاً اخلاص در عبادت و بندگى، بيش از همه در اين سوره مورد توجّه و تأکيد قرار گرفته است.
حضور مردم در دادگاه قيامت و داورى خداوند بر اساس پرونده اعمال و گواهى شاهدان و سوق دادن گنهکاران به دوزخ و پاکان به بهشت، از مطالبى است که به تفصيل در اين سوره آمده است.
جلد 8 - صفحه 138
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان