تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) قُلْ يا أَهْلَ الْکِتابِ تَعالَوْا إِلى‌ کَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَکُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَ لا نُشْرِکَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ (64) ترجمه‌ بگو اى اهل کتاب بيائيد بسوى سخن عدل ميان ما و ميان شما که نپرستيم مگر خدا را و شريک قرار ندهيم با او چيزى را و نگيرد بعضى از ما بعضى را خدايان غير از خدا پس اگر اعراض کنند پس بگوئيد گواه باشيد بر آنکه ما منقادانيم.. تفسير خداوند تعالى بعد از آنکه شرح حالات حضرت عيسى را که تماما دال بر مخلوقيت و منافى با الوهيت او بود بيان فرمود و دفع شبهه نصارى را به جواب نقضى و جلد 1 صفحه 431 حلى نمود پيغمبر را مأمور بمباهله کرد شايد آنها دست از لجاج و عناد کشيده قبول دين حق را بنمايند و چون باز تن در ندادند مسلک ديگرى را براى ارشاد اتخاذ فرمود و دستور داد به پيغمبر که بگو بيائيد توافق کنيم بر يک اصل مسلم بين انبياء و کتب سماوى که آن اصل سخن مطابق با عدل و انصاف و حق است و کلمه لا اله الا اللّه مجمل آن اصل است و مفصل آن آنستکه عبادت نکنيم مگر خالصا للّه و شريک نکنيم غير خدا را با خدا در عبادت و نگوئيم عزير يا مسيح پسر خدا است و اطاعت نکنيم احبار و رهبانان را در بدعت‌هايى که گذارده‌اند از حلال و حرام چونکه همه اينها بشرند مثل ما و بشر نه خدا است و نه پسر خدا و در مجمع روايت نموده که چون آيه اتخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون اللّه نازل شد عدى بن حاتم عرض کرد يا رسول اللّه ما عبادت نمى‌کرديم آنها را حضرت فرمود آيا نبود که آنها حرام ميکردند و حلال مينمودند شما هم بقول آنها عمل ميکرديد عرض کرد بلى حضرت فرمود آن همين است و بعد از همه اينها باز اگر اعراض نمودند و حاضر براى قبول کلمه توحيد نشدند بگو حجت بر شما تمام شد پس اقرار کنيد که ما منقاديم نسبت بحق و شما سرکش و متمرد و گفته‌اند اين آيه را پيغمبر در نامه‌هائيکه بسلاطين مهم دنيا نوشت مينوشت چنانچه عکس نامه را که بهرقل مرقوم فرموده بود شايع شد و حقير زيارت نمودم و العلم عند اللّه تعالى.