اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا قِيل‌َ لَهُم أَنفِقُوا مِمّا رَزَقَکُم‌ُ اللّه‌ُ قال‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا لِلَّذِين‌َ آمَنُوا أَ نُطعِم‌ُ مَن لَو يَشاءُ اللّه‌ُ أَطعَمَه‌ُ إِن أَنتُم إِلاّ فِي ضَلال‌ٍ مُبِين‌ٍ (47)
و زماني که گفته شد از براي آنها که انفاق کنيد از آنچه خداوند روزي شما کرده گفتند کساني که کافر شدند از براي کساني که ايمان آورده‌اند آيا اطعام کنيم کسي را که اگر خدا ميخواست او را اطعام ميکرد نيستيد شما مگر در گمراهي آشکارا.
وَ إِذا قِيل‌َ قائل مؤمنين هستند بقرينه جواب آنها.
لَهُم بغير مؤمنين و مراد خصوص کفار نيست بلکه غير معتقد بوجوب
جلد 15 - صفحه 83
انفاق مثل زکاة و خمس و صدقات واجبه کفارات نذور و امثال اينها بدليل قوله تعالي وَ اعلَمُوا أَنَّما غَنِمتُم مِن شَي‌ءٍ فَأَن‌َّ لِلّه‌ِ خُمُسَه‌ُ الي قوله تعالي إِن کُنتُم آمَنتُم بِاللّه‌ِ الايه انفاق آيه 42 چون انکار ضروري مورث کفر ميشود و امروز بسياري منکر زکاة و خمس و غير اينها هستند.
أَنفِقُوا مِمّا رَزَقَکُم‌ُ اللّه‌ُ چيزهايي که بآنها زکاة تعلق ميگيرد نه چيز است غلات اربعه انعام ثلاثه نقدين و چيزهايي که بآنها خمس تعلق ميگيرد هفت چيز است غنائم دار الحرب معادن آنچه از دريا بغوص بدست ميآيد ما زاد از مئونه اکتساب مال مختلط بحرام که صاحبش و مقدارش معلوم نباشد کنز که گنج باشد زمين مشتري از اهل کتب ارث من لا يحتسب و ساير انفاقات واجبه و مستحبه بالاخص مالي که براي حفظ اسلام و اساس دين باشد.
قال‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا لِلَّذِين‌َ آمَنُوا أَ نُطعِم‌ُ مَن لَو يَشاءُ اللّه‌ُ أَطعَمَه‌ُ غافل از اينکه نه غني دليل بر خوبيست و نه فقر دليل بر بدي است چه بسا غناء اسباب خلود در عذاب ميشود فَلا تُعجِبک‌َ أَموالُهُم وَ لا أَولادُهُم إِنَّما يُرِيدُ اللّه‌ُ لِيُعَذِّبَهُم بِها فِي الحَياةِ الدُّنيا وَ تَزهَق‌َ أَنفُسُهُم وَ هُم کافِرُون‌َ توبه آيه 55 و نيز ميفرمايد وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ يَبخَلُون‌َ بِما آتاهُم‌ُ اللّه‌ُ مِن فَضلِه‌ِ هُوَ خَيراً لَهُم بَل هُوَ شَرٌّ لَهُم سَيُطَوَّقُون‌َ ما بَخِلُوا بِه‌ِ يَوم‌َ القِيامَةِ آل عمران آيه 175 و چه بسا فقر باعث سعادت ميشود که در خبر دارد فرداي قيامت خداوند از فقراء مؤمنين عذر- خواهي ميفرمايد که من در دنيا بشما ندادم چون لايق شما نبود و امروز بعوض آن بشما چه درجات و مقاماتي عنايت ميکنم و بسا غني و فقر امتحان خود غني و فقير و امتحان ديگران نسبت به آنها است بعلاوه چه بسيار عباداتيست که ممکن است از مال انجام گيرد مثل تشرف بحج و زيارات و صرف دين اسلام و دست گيري از بيچاره‌ها و ساير عبادات ماليه که غني بخيل محروم از اينکه فيوضات ميشود بعلاوه در حديث است
(السخاء شجرة في الجنة اغصانها متدليه فمن تمسک بغصن منها يجرّه الي الجنة و البخل شجرة في النار اغصانها متدليه فمن تمسک
جلد 15 - صفحه 84
بغصن منها يجره الي النار
و نيز دارد
السخي قريب الي اللّه و الي الجنة و الي النّاس و البخيل بعيد عن اللّه و عن الجنة و عن النّاس.
إِن أَنتُم إِلّا فِي ضَلال‌ٍ مُبِين‌ٍ اينکه جمله را سه نحوه تفسير کردند: «1» کلام کفار باشد بمؤمنين که بگويند شما در ضلال هستيد که مي‌گوييد انفاق کنيد بکساني که خدا آنها را فقير کرده «2» کلام مؤمنين است که بکفار ميگويند شما در ضلالت هستيد که انفاق نميکنيد «3» کلام الهيست بکفار که در ضلالت آشکارا هستيد لکن تفسير اول بنظر اقرب ميآيد بقرينه کلام قبل و آيه بعد که ميفرمايد: