اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد أَضَل‌َّ مِنکُم جِبِلاًّ کَثِيراً أَ فَلَم تَکُونُوا تَعقِلُون‌َ (62)
و هر آينه بتحقيق شيطان
جلد 15 - صفحه 97
گمراه کرد از شما بني آدم خلق کثيريرا آيا پس از اينکه تعقل نميکنيد و بخود نميآئيد و تامّل و تفکّر نميکنيد.
وَ لَقَد أَضَل‌َّ مِنکُم جِبِلًّا کَثِيراً جبل‌ّ بمعني خلق است چنانچه ميفرمايد وَ اتَّقُوا الَّذِي خَلَقَکُم وَ الجِبِلَّةَ الأَوَّلِين‌َ يعني خلق پيشينيان و جبل‌ّ کثير طوائف بسياري هستند طبيعي دهري لا مذهب که امروز اکثر افراد روي زمين طبيعي هستند مشرکين باقسام شرک يهود و نصاري و بسياري از فرق مسلمين که از پيغمبر اکرم صلي اللّه عليه و آله مرويست فرمود امت موسي هفتاد و يک فرقه شدند هفتاد فرقه آنها در نار و يک فرقه ناجيه و امت عيسي 72 فرقه شدند يکي ناجيه و بقيه في النار و امت من هفتاد و سه فرقه هفتاد و دو فرقه در هلاکت و نار و يک فرقه اهل نجات و معذالک دست از سر اينکه فرقه ناجيه هم بر نميدارد و آنها را بمعاصي و محرمات شرعيه و بظلم و تعدي وادار ميکند مگر عده قليلي که فريب او را نخورند آنهم انسان قوه و قدرتي ندارد فقط خداوند او را حفظ کند و شر شيطان را از سر او دفع نمايد که ميفرمايد إِن‌َّ عِبادِي لَيس‌َ لَک‌َ عَلَيهِم سُلطان‌ٌ إِلّا مَن‌ِ اتَّبَعَک‌َ مِن‌َ الغاوِين‌َ حجر آيه 42 و ميفرمايد إِنَّه‌ُ لَيس‌َ لَه‌ُ سُلطان‌ٌ عَلَي الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَلي رَبِّهِم يَتَوَکَّلُون‌َ نحل آيه 101 إِن‌َّ عِبادِي لَيس‌َ لَک‌َ عَلَيهِم سُلطان‌ٌ وَ کَفي بِرَبِّک‌َ وَکِيلًا اسراء آيه 67 انسان اگر بخواهد از شرّ شيطان محفوظ ماند بايد پناه ببرد بخداوند و استعاذه کند جايي که مثل وجود مقدس پيغمبر اکرم (ص) که اشرف مخلوقات است دستور آمد وَ إِمّا يَنزَغَنَّک‌َ مِن‌َ الشَّيطان‌ِ نَزغ‌ٌ فَاستَعِذ بِاللّه‌ِ اعراف آيه 199 وَ إِمّا يَنزَغَنَّک‌َ مِن‌َ الشَّيطان‌ِ نَزغ‌ٌ فَاستَعِذ بِاللّه‌ِ إِنَّه‌ُ هُوَ السَّمِيع‌ُ العَلِيم‌ُ فصلت آيه 36 جايي که مثل آدم صفي اللّه را از بهشت بيرون کند تکليف بقيه معلوم مي- شود. أَ فَلَم تَکُونُوا تَعقِلُون‌َ يک قدري بخود بيائيد و رجوع بعقل کنيد و فکر و تأمل کنيد فريب او را نخوريد.