اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَن‌ِ اعبُدُونِي هذا صِراطٌ مُستَقِيم‌ٌ (61)
و اينکه عبادت کنيد مرا اينست راه راست.
گفتند اقصر خطوط از مبدء بمعاد صراط مستقيم است و اينکه خط را عدل ميگويند چنانچه راههاي معوج و کج هر چه بيشتر باشد اطول ميشود و بسا به
جلد 15 - صفحه 96
مقصود هم نائل نميشود و چهار قسم عدل داريم عدل در عقائد عدل در اخلاق عدل در افعال عدل در حقوق عدل در عقائد اينکه معتقد بجميع عقائد حقه باشد نه چيزي زياد کند که بدعت در دين گذارد و نه چيزي از دين را منکر شود که در هر دو صورت کافر ميشود و از ايمان خارج ميشود نه افراط و نه تفريط و همين است صراط مستقيم و باقي طرق سبل الشيطان است چنانچه ميفرمايد وَ أَن‌َّ هذا صِراطِي مُستَقِيماً فَاتَّبِعُوه‌ُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُل‌َ فَتَفَرَّق‌َ بِکُم عَن سَبِيلِه‌ِ انعام آيه 154 عدل در اخلاق اتصاف بصفات حميده و ملکات حسنه و اخلاق فاضله صراط مستقيم است نه زياده روي و نه کوتاهي مثلا سخاوت حد وسط است زياده روي اسراف و تبذير است و کوتاهي بخل است تواضع حد وسط است زياده روي کبر و نخوت است و کوتاهي ذلت و خفت است و هکذا عدل در افعال اتيان بواجبات و ترک محرمات است که انسان عادل کسي را گويند که تارک کبائر و اصرار بر صغائر و منافيات مروت باشد و باصطلاح فرمان بردار باشد و زياده رويش رهبانيت است که در شريعت اسلام حرام است
(لا رهبانية في الاسلام)
و کوتاهيش فسق و فجور است عدل در حقوق حق خود را حفظ کند و نگذارد از بين ببرند و حق کسي را هم از بين نبرد و پايمال نکند تمام اينها مدخول وَ أَن‌ِ اعبُدُونِي است زيرا دين مقدس اسلام چيزي فروگذار نکرده و مصداق هذا صِراطٌ مُستَقِيم‌ٌ است و البته انسان در اينکه راه دو چيز لازم دارد اولا بايد علم براه پيدا کرد که اوجب واجبات تحصيل علم است بعقائد و اخلاق و اعمال و حقوق و ثانيا بايد سير کرد علم بي عمل و عمل بي علم ضلالت است چنانچه از حضرت رسالت است فرمود مردم چهار قسم هستند
(جاهل متهتک و عالم متهتک و جاهل متمسک و عالم متمسک)
سه قسم اول في النار و قسم اخير في الجنّة.