اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَهلَ الکِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبراهِيمَ وَ ما أُنزِلَتِ التَّوراةُ وَ الإِنجِيلُ إِلاّ مِن بَعدِهِ أَ فَلا تَعقِلُونَ (65)
اي اهل کتاب براي چه محاجّه ميکنيد در مورد ابراهيم (که يهود گفتند يهودي بوده و نصاري گفتند نصراني بوده) و حال آنکه تورية (که مبدء دين يهود است) و انجيل (که محدث دين نصاري است) بعد از ابراهيم نازل شده آيا تعقّل نميکنيد (که در زمان ابراهيم نه موسي و نه عيسي و نه شريعه آنها وجود داشته).
يا أَهلَ الکِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبراهِيمَ محاجّه باب مفاعله طرفين است يعني هر کدام اقامه حجت بر ديگري ميکنند و اينکه اشاره باينست که يهود مدّعي بودند که ابراهيم از ماست و متدين بدين ماست و نصاري ميگفتند از ماست و متدين
جلد 4 - صفحه 238
بدين ماست با اينکه اينکه دو دعوي بي دليل و مجرّد ادّعاء است و از روي بي علمي است چنانچه بيانش ميآيد بعلاوه دليل بر بطلان هر دو دعوي داريم چنانچه ميفرمايد وَ ما أُنزِلَتِ التَّوراةُ وَ الإِنجِيلُ إِلّا مِن بَعدِهِ تورية بر حضرت موسي و انجيل بر عيسي و اينکه دو پيغمبر زمانشان بسيار متأخر از زمان ابراهيم بوده و مشرع دين يهود موسي عليه السّلام و دين نصاري عيسي عليه السّلام بوده پس در زمان ابراهيم نه دين يهود و نه دين نصاري بوده و اينکه يک دليل واضح روشني است که هر عاقلي درک ميکند، لذا ميفرمايد أَ فَلا تَعقِلُونَ کسي که دعوي داشته باشد که بر تمام عقلاء فسادش ظاهر باشد از روي بيخرديست.