تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى‌ أَفْواهِهِمْ وَ تُکَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما کانُوا يَکْسِبُونَ (65) الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى‌ أَفْواهِهِمْ‌: امروز مهر مى‌نهيم بر دهنهاى ايشان چون با ما در مقام انکار و منازعه برآيند و دعوى بى‌موقع کنند که ما مشرک نبوديم و تکذيب انبياء نکرديم؛ مهر زنيم تا قادر بر تکلم نباشند، وَ تُکَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ‌: و سخن گويند با ما دستهاى ايشان، وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ‌: و گواهى دهد پاهاى ايشان، بِما کانُوا يَکْسِبُونَ‌: به آنچه بودند در دنيا کسب مى‌کردند، يعنى اعضاى ايشان را که در دنيا از شأن ايشان نطق نبوده باشد به نطق درآورديم تا گواهى دهند بر ايشان، و دهنهاى ايشان که نطق آنها در دنيا معهود بوده باشد مهر نهيم تا دعوى دروغ از آنها صادر نشود. تبصره: در کيفيت شهادت اقوالى است: 1- خداى تعالى آنها را بر نطق تمکين دهد تا قادر شوند بر سخن گفتن و گواهى دادن بر ايشان چنانچه زبان بر نطق قادر است. 2- خداى تعالى در آنها ايجاد کلام فرمايد مانند ايجاد اصوات در اجسام جماديه. 3- تکلم بر ايشان مجاز است، يعنى آثار معاصى در ايشان ظاهر سازند که دلالت بر افعال قبيحه ايشان نمايد. منهج- ابو سعيد خدرى از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله روايت نموده که چون روز قيامت شود حق تعالى بر کافران علامتى پديد آرد تا مردمان بدانند ايشان گناهکارند، و چون با وجود اين علامت انکار آن را نمايند، ملائکه بر آنها گواهى دهند؛ و چون در انکار اصرار کنند، پيغمبران بر ايشان شهادت دهند؛ و چون باز ابا کنند، بفرمايد تا همسايگان بر آنها گواهى دهند؛ و چون در انکار جلد 11 - صفحه 91 راسخ شوند، حق تعالى اعضاى آنها را ناطق سازد تا بر آنها گواهى دهند. «1» نزد بعضى همچنانکه جوارح کافران بر افعال بد ايشان گواهى دهد، اعضاى مؤمنان بر طاعت ايشان شهادت دهد.