در قرآن، بارها درباره‌ى حضرت نوح که الگو و اسوه‌ى مقاومت است و تاريخ آن حضرت براى پيامبر اسلام سبب دلگرمى و آرامش بوده، سخن به ميان آمده است. اين پيامبر الهى ويژگى‌هايى داشت از جمله:
الف) اولين پيامبر اولوا العزم است که به عنوان شيخ الانبيا ناميده شده است.
ب) تنها پيامبرى است که مدّت رسالتش در قرآن مطرح شده است.
ج) سلام خداوند به نوح ويژگى خاصى دارد و عبارت «فِي الْعالَمِينَ» به آن اضافه شده است.
د) پيامبرى است که حتّى فرزند و همسرش با او مخالف بودند و به او ايمان نياوردند.
کلمه‌ى «آخر» در زبان عربى به معناى پايان و «آخرين» به معناى آيندگان است. امّا «آخر» به معناى ديگر و «آخرين» به معناى ديگران است.
فرق ميان تاريخى که قرآن بيان مى‌کند با ساير کتب تاريخ آن است که قرآن بعد از نقل يک ماجراى واقعى، سنّت‌هاى الهى در مورد آن را بيان مى‌نمايد. «کَذلِکَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ»
شايد مراد از نداى حضرت نوح در اين آيه، همان آيه 26 سوره‌ى مؤمنون باشد که گفت:
«رَبِّ انْصُرْنِي بِما کَذَّبُونِ» خدايا در برابر تکذيب آنان مرا يارى کن.
خداوند، «فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ» است، يعنى آنچه را به صلاح بنده باشد اجابت مى‌کند، نه آنچه را بنده معيّن کرده است. لذا گاهى خواسته‌اى دارى و خداوند چيز ديگرى جايگزين آن مى‌کند.
گاهى خواسته‌ات را با تأخير اجابت مى‌کند و گاهى اصلًا خواسته‌ات را نمى‌دهد، چنانکه نوح، نجات فرزندش را خواست ولى اجابت نشد.
مقصود از بلا و اندوه بزرگ «الْکَرْبِ الْعَظِيمِ» يا طوفان و غرق است و يا آزار مردم. آرى،
جلد 8 - صفحه 39
رسالت و تبليغ دينى مشکلات و اندوه‌هايى در پى دارد.
امام باقر عليه السلام فرمود: مراد از بقا در آيه «جَعَلْنا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْباقِينَ» بقاى دين و کتاب و نبوت در عقب و نسل نوح است. «1»