تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا إِنَّا کَذلِکَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ (105)
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا: بتحقيق راست کردى خوابى را که ديده بودى به سبب عزم و جزم تو برجا آوردن آن يا به مقدمات آن (اين از قبيل تسميه شي‌ء باسم مقدمات آن است) ندا از جانب مسجد خيف شد که: اى ابراهيم، بتحقيق راست نمودى خواب را، پس هر دو رستگار و از محنت امتحان شاد شدند.
«1» منهج الصادقين (چ سوم اسلاميه) ج 8 ص 7.
جلد 11 - صفحه 144
إِنَّا کَذلِکَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ: بدرستى که چنانچه ابراهيم و اسمعيل عليهما السلام را پاداش داديم به فرح و مسرت، همچنين جزا مى‌دهيم نيکوکاران را.
تتمه:
از ابن عباس روايت است که حضرت ابراهيم عليه السلام چون در منى به جمره اول رسيد، شيطان آمد که متعرض او شود، هفت سنگ به او انداخت.
از آنجا به جمره دوم رفت، باز شيطان را ديد هفت سنگ ديگر به او انداخت. و چون به جمره عقبه رسيد آنجا نيز ظاهر شد هفت سنگ ديگر به او انداخت، بواسطه اين رمى جمرات ثلث از جمله مناسک حج شد. چون ابليس از وسوسه خليل مأيوس شد، نزد اسمعيل آمد گفت: هيچ مى‌دانى پدر تو را کجا مى‌برد؟
گفت: به مهمانى دوست مى‌برد. گفت: غلط کرده‌اى تو را مى‌برد براى کشتن و مى‌گويد حق تعالى مرا در خواب امر نموده که فرزند خود را قربان کن.
حضرت اسمعيل عليه السلام گفت: اى پير بى‌تدبير، اگر فرمان حضرت عزت است هزار جان اسمعيل نثار امر جليل و فداى خليل باد. ابليس گفت: پسر را تحمل تيغ تيز نباشد، با پدر منازعه کن و از او بگريز. اسمعيل گفت: در گذر از اينکه من از سر فرمان حق بپيچم، ندانسته‌اى که حکم جليل را حتى روح من، و فرمان خليل سرمايه فتح من است. شيطان مبالغه نمود، حضرت ابراهيم عليه السلام جلو برد، اسمعيل نعره زد اى پدر، اين پير گمراه مرا مى‌رنجاند.
حضرت فرمود: اى فرزند، اين ابليس رو سياه است، اسمعيل سنگى چند به جانب او، و او را راند. «1»