تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ (107) وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ‌: و فدا کرديم اسماعيل را به ذبح بزرگ از حيثيت جثه، يا به اعتبار مرتبه و منزلت، زيرا فرستنده ملک جليل بود و آورنده جبرئيل و فرستاده به او حضرت خليل عليه السلام بود (بنابرين عظيم صفت اسمعيل است)، محمد بن مسلم از حضرت باقر عليه السلام روايت نمود که: گوسفند سياه و سفيد شاخدار از آسمان در کوهى که به جانب راست مسجد منى است فرود آمد در مقابل جمره وسطى، و فربهى آن بوجهى بود که در سايه خود مى‌رفت و نظر مى‌کرد و در سايه خود مى‌خوابيد و مى‌چريد و بول و سرگين مى‌کرد. «1» جبرئيل آورد و گفت: رسن از پاى فرزند دلبند بگشاى، و اين گوسفند را بجاى او ببند و آن را قربانى نما. تتمه: در عيون اخبار الرضا- از حضرت رضا عليه السلام مروى است که: چون حق تعالى گوسفند را براى فداى اسمعيل فرستاد، حضرت ابراهيم عليه السلام او را ذبح کرد، به خاطر رسيد که: اگر به دست خود فرزند را قربانى کردمى، عجب ثواب عظيم دريافتمى و به قدم همت به درجه رفيع شتافتى. حق سبحانه وحى فرستاد: اى خليل از جمله خلقان، که را دوست‌تر دارى؟ گفت: حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله که حبيب و صفىّ تو باشد. خطاب آمد او را دوست‌تر دارى يا خود را؟ حضرت ابراهيم گفت: به عزت و جلال که او را دوست‌تر مى‌دارم. خطاب رسيد: فرزند او را دوست‌تر دارى يا فرزند خود را؟ گفت: فرزندان او را دوست‌تر دارم. خداى تعالى وحى فرمود که يکى از فرزندان او را به خوارى و جور و ستمکارى غريب و تنها و گرسنه و تشنه در زمين‌ «1» مجمع البيان (چ 1401 ق- قم) ج 4 ص 455. جلد 11 - صفحه 146 کربلا شهيد کنند، حضرت ابراهيم عليه السلام چون شمه‌اى از اين واقعه بشنيد، قطرات اشک بر صفحات رخسار فرو باريد، خطاب رسيد که: اى ابراهيم ثواب گريستن تو بر حضرت حسين عليه السلام و المى که به قلب تو رسيد، برابر آن ثوابى است که به دست خود فرزند را قربانى کنى‌ «2» (صلى اللّه عليک يا ابا عبد اللّه).