تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ بارَکْنا عَلَيْهِ وَ عَلى إِسْحاقَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِما مُحْسِنٌ وَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ (113)
وَ بارَکْنا عَلَيْهِ: و برکت داديم بر حضرت ابراهيم عليه السلام، وَ عَلى إِسْحاقَ: و بر پسر او حضرت اسحق، يعنى آنچه به ايشان کرامت نموديم از اصناف مکرمت دينى و دنيوى، آن را برايشان ثابت گردانيديم تا آنکه اولاد و ذرارى ايشان را بسيار ساختيم و باقى گذاشتيم تا روز قيامت. يا آنکه از صلب ايشان انبياى بسيار خارج نموديم، وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِما مُحْسِنٌ: و از فرزندان ايشان
جلد 11 - صفحه 148
نيکوکاران به ايمان و طاعت، وَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ: و برخى ديگر ستمکارند بر نفس خود آشکارا و هويدا به کفر و معصيت، يعنى از نسل ايشان هم مؤمن نيکوکار و هم کافر بدکردار.
تنبيه:
آيه شريفه تنبيه است بر آنکه نسب را اثرى نيست در هدايت، و ضلالت و ظلم و عقاب اولاد سرايت نمى‌کند در آباء و اجداد و سبب نقص و عيب ايشان نمى‌گردد، زيرا عاصى معاقب به بدى فعل خود مى‌شود و معاتب بر آنچه خود کسب نموده، نه آنکه عتاب و عقاب متفرع بر فرع يا اصل باشد چنانچه فرمايد: (فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ) «1».