1- ستايش بايد بر اساس ارزش و لياقت باشد. (اگر قرآن مىفرمايد: «الْحَمْدُ لِلَّهِ» به دليل آن است که او فاطر، جاعل و قدير است.)
2- با آن که خداوند قدرت دارد، ليکن نظام آفرينش را بر اساس اسباب و مسبّبات قرار داده است. «جاعِلِ الْمَلائِکَةِ رُسُلًا»
جلد 7 - صفحه 470
3- نقش و قدرت فرشتگان متفاوت است. «أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ»
4- دست خداوند در آفرينش باز است و جهان در حال توسعه و گسترش مىباشد. «يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ»
5- آفرينش جهان، امرى بديع و ابتکارى است. «فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»
سيماى فرشتگان در قرآن
قرآن کريم دربارهى فرشتگان مطالبى دارد از جمله:
1. فرشتگان، بندگان گرامى خداوند هستند. «بَلْ عِبادٌ مُکْرَمُونَ» «1»
2. مطيع خداوند هستند. «لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ» «2» «لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ» «3»
3. تدبير و تقسيم امور بر عهدهى آنهاست. «فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً» «4» «فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً» «5»
4. مراقب الفاظ و سخن انسانند. «ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ» «6»
5. کاتب اعمالند. «وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَکْتُبُونَ» «7»
6. بشارت دهنده به رزمندگان در جنگ هستند. «بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها» «8»
7. بشارت دهنده در مورد فرزنددار شدن هستند. «إِنَّا نُبَشِّرُکَ بِغُلامٍ اسْمُهُ يَحْيى» «9»
8. بشارت دهنده به مؤمنان در لحظهى مرگ هستند. «أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا» «10»
9. مأمور عذاب مجرمان هستند. «لَمَّا جاءَتْ رُسُلُنا لُوطاً سِيءَ بِهِمْ» «11»
10. محافظ انسان هستند. «يُرْسِلُ عَلَيْکُمْ حَفَظَةً» «12»
11. دعاگوى مؤمنانند. «وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا» «13» «وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ» «14»
12. شفاعت مىکنند. «وَ کَمْ مِنْ مَلَکٍ فِي السَّماواتِ لا تُغْنِي شَفاعَتُهُمْ شَيْئاً إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ
«1». انبياء، 26.
«2». انبياء، 27.
«3». تحريم، 6.
«4». نازعات، 5.
«5». ذاريات، 4.
«6». ق، 18.
«7». زخرف، 80.
«8». توبه، 40.
«9». مريم، 7.
«10». فصلت، 30.
«11». هود، 77.
«12». انعام، 61.
«13». غافر، 70
«14». شورى، 5.
جلد 7 - صفحه 471
اللَّهُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَرْضى» «1»
13. لعن کنندهى کفّارند. «أُولئِکَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِکَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ» «2»
14. امدادگر جبههها هستند. يُمِدَّکُمْ رَبُّکُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِکَةِ مُنْزَلِينَ «3» بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا ... يُمْدِدْکُمْ رَبُّکُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ «4»
15. مجرمان را لحظهى مرگ تنبيه مىکنند. «تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِکَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ» «5»
16. از بهشتيان استقبال مىکنند. «سَلامٌ عَلَيْکُمْ بِما صَبَرْتُمْ» «6»
17. مسئول عذاب دوزخ هستند. «عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ» «7»
18. مسئول قبض روح هستند. «تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا» «8»
19. داراى درجاتى هستند. «ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ» «9»
20. مسئول نزول وحى هستند. «يُنَزِّلُ الْمَلائِکَةَ بِالرُّوحِ» «10»
21. گاهى به صورت انسان در مىآيند. «فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا» «11»
22. از عبادت خسته نمىشوند. «يُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ هُمْ لا يَسْأَمُونَ» «12»
23. با غير انبيا نيز تماس و گفتگو دارند. «إِنَّما أَنَا رَسُولُ رَبِّکِ لِأَهَبَ لَکِ غُلاماً» «13»
24. بعضى فرشتگان برگزيدهاند. «اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِکَةِ رُسُلًا وَ مِنَ النَّاسِ» «14»
25. ايمان به فرشتگان لازم است. «وَ الْمُؤْمِنُونَ کُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِکَتِهِ وَ کُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ» «15»
«وَ مَنْ يَکْفُرْ بِاللَّهِ وَ مَلائِکَتِهِ وَ کُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً» «16»
«1». نجم، 26.
«2». بقره، 161.
«3». آل عمران، 126.
«4». آل عمران، 125.
«5». محمد، 27.
«6». زمر، 73.
«7». مدثر، 31.
«8». انعام، 61.
«9». صافات، 164.
«10». نحل، 2.
«11». مريم، 17.
«12». فصلت، 38.
«13». مريم، 19.
«14». حج، 75.
«15». بقره، 285.
«16». نساء، 136.
تفسير نور(10جلدى)، ج7، ص: 472