1- زيبا دوستى جزء فطرت انسان است، تا آنجا که شيطان نيز بدىها را زيبا نشان مىدهد تا انسان را بر انجام آن وادار کند. «سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً»
2- خوب پنداشتن بدىها، زمينهى گمراهى است. زُيِّنَ لَهُ ... يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ
3- انسان ابتدا گناه را توجيه و سپس به انجام آن اقدام مىکند. (تزيين بدىها، همان توجيه خلافکارىها است.) «زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ»
«1». انفال، 48.
«2». کافى، ج 2، ص 313.
جلد 7 - صفحه 478
4- مؤمن، واقعبين، خودشناس و بصير است ولى کافر، شخص پندارى، فريب خورده، خودپسند است. (آيه قبل، سخن از کفّار و مؤمنان و اين آيه سخن از واقعبينى و پنداربينى است.) الَّذِينَ کَفَرُوا ... زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ
5- خوبىها و بدىها را بايد با معيار الهى سنجيد نه با پندار اين و آن. «سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً»
6- کج فهمى و خوب پنداشتن بدىها، مانع پند پذيرى و توبه و تکامل و رشد است. «زُيِّنَ لَهُ- يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ»
7- گرچه هدايت و ضلالت از خداست، ليکن بر اساس عملکرد انسان صورت مىگيرد. کفّار راه انحرافى را لجوجانه انتخاب مىکنند، خداوند هم بر گمراهى آنان مىافزايد. «يَهْدِي- يُضِلُ- بِما يَصْنَعُونَ»
8- پيامبر براى هدايت مردم حرص مىخورد و سوز داشت. «فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ»
9- تأسّف و حسرت، بايد حدّ و مرز داشته باشد. «فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ»
10- توجّه به اينکه عملکرد خلافکاران زير نظر خداوند است، حسرت ما را کم مىکند. «فَلا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما يَصْنَعُونَ»