1- مبلّغان الهى، بايد بىتوقّعى خود را به مردم اعلام نمايند. (در سه آيهاى که
«1». شورى، 23.
جلد 7 - صفحه 462
مربوط به مزد رسالت است، با کلمهى «قُلْ» پيامبر مأمور به اظهار آن مىشود.
قُلْ ... إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ
2- آن چه زشت است سؤال و در خواست مزد است، ولى اگر خود مردم با عشق و بدون اکراه هديهاى به مبلّغ دين دادند حساب ديگرى دارد. مىفرمايد: «ما سَأَلْتُکُمْ» و نمىفرمايد: نمىگيرم.
3- شرط تأثير سخن آن است که مردم، رهبر را دلسوز و مخلص بدانند. «إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ» (اگر رهبر از مردم توقّع مادّى داشته باشد، جامعه او را تحمّل نمىکند: «أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ» «1»* آيا از مردم مزدى طلب مىکنى که پرداخت آن بر آنان سنگين است؟)
4- انتخاب راه خدا و مودّت اهل بيت عليهم السلام که مزد رسالت است، در حقيقت به نفع خود مردم است نه پيامبر اکرم. «فَهُوَ لَکُمْ»
5- کسى که خدا را ناظر و شاهد اعمال خود بداند به غير او اميدى ندارد. «إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلى کُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ»
6- براى برطرف شدن سوء ظنها، خدا را بر صداقت خود گواه بگيريم. «إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلى کُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ»