اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما يَأتِيهِم مِن ذِکرٍ مِن‌َ الرَّحمن‌ِ مُحدَث‌ٍ إِلاّ کانُوا عَنه‌ُ مُعرِضِين‌َ «5»
و نمي‌آيد آنها را از ذکري از پروردگار رحمن تازه‌اي، مگر آنکه آنها هستند از آن ذکر اعراض کنند.
(وَ ما يَأتِيهِم مِن ذِکرٍ) ظاهرا مراد قرآن مجيد است چون يکي از اسامي قرآن ذکر است چنانچه مي‌فرمايد: إِنّا نَحن‌ُ نَزَّلنَا الذِّکرَ وَ إِنّا لَه‌ُ لَحافِظُون‌َ (سوره حجر آيه 9) و همچنين أَ وَ عَجِبتُم أَن جاءَکُم ذِکرٌ مِن رَبِّکُم عَلي رَجُل‌ٍ مِنکُم (سوره اعراف آيه 63 و 67)، إِن هُوَ إِلّا ذِکرٌ لِلعالَمِين‌َ (سوره يوسف آيه 104) و نيز وَ هذا ذِکرٌ مُبارَک‌ٌ أَنزَلناه‌ُ (سوره انبياء آيه 51) و غير اينها از آيات.
(مِن‌َ الرَّحمن‌ِ) که قرآن مجيد عين الفاظ او صادر از مصدر جلال پروردگار است و از اينکه جهت معجزه بزرگ حضرت رسالت است از حيث فصاحت و بلاغت و اخبار از مغيبات و از قضاياي انبياء سلف و از آينده و از حيث احکام و عقايد و اخلاقيات که جهات معجزه بودن او را
جلد 14 - صفحه 5
در مقدمه جلد اول بيان داشتيم.
(محدث) يعني جديد و تازه چون سابقه نداشته. صحف انبياء سلف و کتب آنها مثل الواح تورات و زبور و انجيل مکتوبا نازل شده و قرآن مجيد مقروّا چنانچه مکرر اشاره شده است.
(إِلّا کانُوا عَنه‌ُ مُعرِضِين‌َ) اعراض از قرآن منحصر به کفار و مشرکين نيست که بکلي منکر شوند و نسبتهاي ناروا به او دهند که قبلا بيان شده، بلکه اعراض از يک آيه او هم مصداق معرض است. چون قرآن مرکب استقلالي است، هر سوره و هر آيه و هر جمله آن قرآن است، چه در قرائت، چه در لمس و مس و چه در حرمت تنجيس و چه در بي احترامي و چه در اعراض.
پس بناء علي هذا، شامل مي‌شود کساني را که از آيات راجعه بولايت يا آيات احکام مثل ربا و حدود و ديات و ساير احکام مثل حجاب و صلوة و زکاة و حج و امثال اينها اعراض کنند.