تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ تِلْکَ نِعْمَةٌ تَمُنُّها عَلَيَّ أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرائِيلَ «22» بعد از آن قدح نعمت و تربيت او نموده فرمود: وَ تِلْکَ نِعْمَةٌ تَمُنُّها عَلَيَ‌: و آن تربيت نعمتى است به حسب ظاهر که منت نهى آن را بر من. يعنى به حسب حقيقت، آن نعمت نقمت است چه سبب آن، أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرائِيلَ‌: آنست که بنده گرفتى فرزندان يعقوب را، و ايشان را ذليل و خوار گردانيدى، يعنى در واقع بنده گرفتن تو بنى اسرائيل را و ذبح اولادشان، سبب آن شد که من در سراى تو افتادم و در تحت تربيت تو واقع شدم، زيرا اگر تو آنها را بنده نگرفتى و اولادشان را نکشتى، مادرم مرا در دريا نمى افکند و قوم من مرا تربيت مى‌کردند و به تو محتاج نمى‌شدم، پس آنچه را نعمت مى‌دانى عين نقمت، چه هر چه با قوم کسى کنند همانست که با او کرده‌اند؛ پس بنابراين امتنان تو بر من به سبب تعبيد قوم من و تذليل و ذبح آنها باشد که محض اهانت و تحقير و ايذاى من است و حبط کننده انعام تو بر من. «1» 2- «همزه انکار» مقدر است، يعنى آيا تربيت نعمتى است که منت مينهى بر من، يعنى آن نعمت نيست زيرا منشأ آن بنده ساختن قوم من و ذبح اولادان آنها است که محض نقمت و عين اهانت بر من است، پس چگونه نعمت باشد. مراد موسى عليه السّلام يادآورى خيانت است بر فرعون، يعنى اى فرعون تو نعمت را ياد مى‌کنى و خيانت را فراموش مى‌کنى که بنده ساختن‌ «1». تفسير منهج الصّادقين، ج 6، ص 437، چاپ کتابفروشى اسلاميّه. جلد 9 - صفحه 407 بنى اسرائيل است. «1» 3- معنى آنکه تو مال نداشتى تا صرف انفاق کنى، بلکه سبطيان را بنده خود ساختى و مال ايشان را گرفتى و مرا به آن پروردى، و چون تربيت من از مال غير بوده، پس چه نوع منت داشته باشى بر من. «2» 4- تو را بر من نعمتى نيست، زيرا متولى تربيت من مادر من و غير او از بنى اسرائيل به امر تو در وقتى که ايشان را به بندگى گرفتى، نه آنکه خود به تربيت من قيام نمودى تا تو را بر من حق نعمت باشد. «3»