تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) قال‌َ لَئِن‌ِ اتَّخَذت‌َ إِلهَاً غَيرِي‌ لَأَجعَلَنَّک‌َ مِن‌َ المَسجُونِين‌َ «29» ‌اگر‌ الهي‌ ‌غير‌ ‌از‌ ‌من‌ ‌بر‌ ‌خود‌ اختيار کردي‌ ‌من‌ تو ‌را‌ زنداني‌ ميکنم‌ و ‌از‌ زندانيان‌ ميشوي‌. معلوم‌ ميشود ‌که‌ فرعون‌ بعلاوه‌ ‌بر‌ اينکه‌ منکر خداوند عالميان‌ ‌بود‌ اله‌ ديگري‌ ‌هم‌ قبول‌ نداشت‌ مثل‌ الهه مشرکين‌ ‌از‌ اصنام‌ و شمس‌ و آتش‌ و امثال‌ اينها فقط منحصر بخود ميدانست‌ الوهيت‌ ‌را‌. اشکال‌: ‌اينکه‌ جمله‌ منافيست‌ ‌با‌ ‌آيه‌ شريفه‌ وَ قال‌َ المَلَأُ مِن‌ قَوم‌ِ فِرعَون‌َ أَ تَذَرُ مُوسي‌ وَ قَومَه‌ُ لِيُفسِدُوا فِي‌ الأَرض‌ِ وَ يَذَرَک‌َ وَ آلِهَتَک‌َ‌-‌ الاية (اعراف‌ ‌آيه‌ 127). جواب‌: اولا ‌در‌ اينکه‌ فرعون‌ ‌غير‌ ‌از‌ ‌خود‌ الهي‌ اعتراف‌ نداشت‌ جاي‌ شک‌ نيست‌ چنانچه‌ تصريح‌ کرده‌ وَ قال‌َ فِرعَون‌ُ يا أَيُّهَا المَلَأُ ما عَلِمت‌ُ لَکُم‌ مِن‌ إِله‌ٍ غَيرِي‌ (قصص‌ ‌آيه‌ 38) و ثانيا مفسرين‌ ‌در‌ ‌اينکه‌ جمله‌ وَ آلِهَتَک‌َ ‌در‌ حيص‌ و بيص‌ افتادند و دارند دست‌ و پا ميزنند بعضي‌ گفتند فرعون‌ عبادت‌ بتها ميکرد و قومش‌ ‌او‌ ‌را‌ پرستش‌ ميکردند و ‌اينکه‌ منافيست‌ ‌با‌ کلمه‌ أَنَا رَبُّکُم‌ُ جلد 14 - صفحه 22 الأَعلي‌ (نازعات‌ ‌آيه‌ 24) بعضي‌ گفتند قوم‌ الهه‌ داشتند و فرعون‌ ‌را‌ ‌هم‌ يکي‌ ‌از‌ آلهه‌ ‌خود‌ قرار داده‌ بودند اينهم‌ منافيست‌ ‌با‌ کلمه‌ «الهتک‌» زيرا مناسب‌ ‌بود‌ بگويند: «آلهتنا» بعضي‌ گفتند فرعون‌ ‌در‌ خفاء بت‌ پرست‌ ‌بود‌ ولي‌ ‌در‌ ظاهر دعوي‌ الوهيت‌ ميکرد، اينهم‌ تمام‌ نيست‌ زيرا ‌اگر‌ ‌در‌ خفاء ‌بود‌ قوم‌ نميدانستند ‌که‌ بگويند «وَ يَذَرَک‌َ وَ آلِهَتَک‌َ» و آنچه‌ بنظر ميرسد (و اللّه‌ العالم‌) اينکه‌ مراد ‌از‌ الهتک‌ خدايان‌ تو نيست‌ بلکه‌ مراد خدائيهاي‌ تو ‌که‌ موسي‌ ميخواهد تو ‌را‌ ‌از‌ خدايي‌ بيندازد لذا بموسي‌ ‌گفت‌: قال‌َ لَئِن‌ِ اتَّخَذت‌َ إِلهَاً غَيرِي‌ لَأَجعَلَنَّک‌َ مِن‌َ المَسجُونِين‌َ تو ‌را‌ زنداني‌ ميکنم‌ آنهم‌ البته‌ کسي‌ ‌که‌ ‌با‌ ‌او‌ طرف‌ شود و منکر الوهيت‌ ‌او‌ ‌باشد‌ زندان‌ ‌او‌ بسيار سخت‌ ميشود نمره‌ يک‌ زندان‌ تاريک‌ ‌با‌ اذيت‌هاي‌ شاقه‌ و عذاب‌ سخت‌. حضرت‌ موسي‌ فرمود ‌من‌ بدون‌ مدرک‌ و دليل‌ نيامده‌ام‌ برهان‌ قاطع‌ و دليل‌ محکم‌ و مدرک‌ صحيح‌ دارم‌.

آیات این صفحه