اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَأَلقي عَصاه‌ُ فَإِذا هِي‌َ ثُعبان‌ٌ مُبِين‌ٌ (32)
پس حضرت موسي انداخت عصاي خود را پس ناگاه عصا اژدهايي شد آشکارا.
تنبيه:
در اخبار داريم از حضرت باقر (ع) فرمود
«کانت عصا موسي لادم فصارت الي شعيب ثم صارت الي موسي بن عمران و انها لعندنا و انها لتنطق اذا استنطقت و تصنع ما تؤمر به».
و از امير المؤمنين روايت شده فرمود اول درختي که غرس شد عوسجه بود و از آن درخت است عصاي موسي و گفتند عصاي موسي ده زراع بود و از بهشت آدم آورد و دو شعبه بود و در شب نور ميداد. در اينکه آيه تعبير ثعبان کرده و در سوره طه فَإِذا هِي‌َ حَيَّةٌ تَسعي (آيه 21) تعبير بحيه فرموده و در سوره قصص تعبير بجان کرده کَأَنَّها جَان‌ٌّ (آيه 31) گفتند حيّه به معني مار است و جان ماريست که مثل اسب بر گردن آن موهاي زياديست که تعبير بيال ميکنند ابتداء مار است چون بزرگ شد جان ميشود و پس از آن بطول مدت ثعبان ميشود که تعبير بافعي ميکنند و جان را تعبير باژدها ميکنند و معروف است که مار نميميرد مگر آنکه او را بکشند و در السنه است «صد ساله شوي مار تا نکشندت نميري مار» و ممکن است عصاي موسي حالات مختلف داشته باشد گاهي بصورت مار گاهي بصورت جان و اژدها گاهي بصورت ثعبان و افعي درآيد.
عصي با ياء بمعني معصيت است که عصيانش ميگويند و در حديث قدسي است،
جلد 14 - صفحه 24
زمخشري روايت کرد که خداوند تبارک و تعالي فرمود:
لا دخل الجنة من اطاع عليا و ان عصاني و ادخل النار من عصاه و ان اطاعني
و سر اينمطلب اينست که اطاعت علي ايمان و ايمان حسنه است که
«لا تضر معه السيئه»
و عصيان علي عدم ايمان است و ايمان شرط صحت کل عبادات است، مضافا به اينکه مؤمن قابليت شفاعت را دارد و غير مؤمن لياقت ندارد، به علاوه آنکه اطاعت علي عين اطاعت خدا است و معصيت او عين عصيان الهيست
«من اطاعکم فقد اطاع اللّه و من عصاکم فقد عصي اللّه و من احبکم فقد احب اللّه و من ابغضکم فقد ابغض اللّه»
فَأَلقي عَصاه‌ُ فَإِذا هِي‌َ ثُعبان‌ٌ مُبِين‌ٌ دارد فرعون بسيار ترسيد و مجلسيان او فرار کردند و اراده کرد ايمان بياورد هامان او را منصرف کرد گفت ميخواهي در تحت اطاعت کساني بروي که آنها را بعبوديت خود اتخاذ کرده‌اي چنانچه شبيه آن در مورد ابو بکر و عمر اتفاق افتاد. ابو بکر بالاي منبر گفت: «اقيلوني اقيلوني لست بخير منکم و علي فيکم» عمر او را منصرف کرد.
مسئله: عصا بدست گرفتن در اخبار بسيار ممدوح است حتي دارد
«من بلغ اربعين و لم تعص فقد عصي»
بخصوص از بادام تلخ باشد و بالاخص در مسافرت که خبر از حضرت رسالت است که فرمود
«من خرج في سفر و معه عصي من لوز مر آمنه اللّه من کل سبع ضار و من کل لص عاد و من کل ذات حمة حتي يرجع الي اهله و منزله و کان معه سبعة و سبعون من المعقبات يستغفرون اللّه له حتي يرجع و يضعها»