تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي إِلاَّ رَبَّ الْعالَمِينَ (77) فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي‌: 1- پس بدرستى که معبودان شما و پدران شما دشمنان منند. مراد حضرت آنست که اين اصنام دشمنان پرستندگان خودند، زيرا به پرستش آنها متضرر شوند زياده از آنچه کسى از دشمن خود متضرر شود، به جهت آنکه خلود در عذاب اليم و عقاب جحيم که از عبادت آنها حاصل مى‌شود از هيچ دشمنى متصور نيست. «1» 2- اغواکننده به عبادت آنها که شيطان است، اعدا عدوّ ايشان است، لکن حضرت ابراهيم عليه السّلام تصور اين امر نمود در نفس خود به جهت تعريض ايشان، زيرا اين در نصيحت انفع است از تصريح. «2» 3- معنى آنست که من دشمنم ايشان را، زيرا هر که را دشمن دارند، او نيز دشمن است، پس دشمنى خود را در لباس دشمنى ايشان ظاهر کرد، يعنى من مخالف و معاند آنها هستم. إِلَّا رَبَّ الْعالَمِينَ‌: مگر پروردگار عالميان که دوست من باشد، يا لکن دوست من پروردگار عالميان است، يا همه الهه دشمن منند مگر آفريدگار عالميان. «3» «1». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 454. چاپ کتابفروشى اسلاميّه. «2». همان مدرک. «3». همان مدرک. جلد 9 - صفحه 439 نکته: بنابر معنى اول استثناء منقطع، و بنابر معنى دوم استثناء متصل که ضمير راجع به هر معبودى باشد که آنها پرستيده باشند. «1»