در آيهى 108 سورهى صافّات که ماجراى ذبح اسماعيل مطرح شده است مىفرمايد: «وَ تَرَکْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ» يعنى قربانى در مراسم حج را يک سنّت واجب قرار داديم و به خاطر تسليم بودن ابراهيم، نام نيک براى او به جاى گذاشتيم و اين گونه دعايش را که مىگفت: «وَ اجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ»، مستجاب کرديم.
در آيهى 50 سورهى مريم نيز به دنبال نام حضرت ابراهيم و اسحاق و يعقوب مىفرمايد:
«وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا» ما نام بلند و نيکو براى آنان قرار داديم
حضرت على عليه السلام فرمود: نام نيک، از دارايى و سرمايه بهتر است. «1»
در روايات از لسانِ صدق و يادگار نيک، به وجود مبارک حضرت محمّد صلى الله عليه و آله وعلى عليه السلام تعبير شده است. «2» بعضى سخن پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله را که فرمود: «أنا دعوة أبى ابراهيم» يعنى من اثردعاى پدرم ابراهيم هستم. دليل اين نکته دانستهاند. بنابراين مراد از لسانِ صدق در آيندگان، انبيايى از نسل او هستند که مکتب توحيدى را زنده نگاه داشتهاند و اين آرزو با مقام پيامبرى همچون ابراهيم عليه السلام، تناسب بيشترى دارد.
در روايات مىخوانيم: هر گاه انسان از دنيا رفت، پروندهى اعمالش بسته مىشود مگر کسى که صدقهى جاريهاى به جاى گذاشته باشد. مانند: وقف يا کتاب مفيدى که از او به جاى
«1». تفسير نورالثقلين.
«2». تفسير کنزالدقائق.
جلد 6 - صفحه 333
مانده باشد و يا فرزند صالحى که براى او دعا کند. «1»
در روايات آمده است: هر انسانى در بهشت و دوزخ جايگاهى دارد و هنگامى که وارد دوزخ شود، خانهى بهشتى او را به ديگران مىدهند و آنان وارث مىشوند. «2»