اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قِيل‌َ لَهُم أَين‌َ ما کُنتُم تَعبُدُون‌َ (92) مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ هَل يَنصُرُونَکُم أَو يَنتَصِرُون‌َ (93)
و گفته ميشود بآن کفار و مشرکين، کجايند آنهايي که شما بوديد مي‌پرستيديد آنها را از غير خدا! آيا شما را ياري مي‌کنند يا انتظار مي‌جويند!
(وَ قِيل‌َ لَهُم) قائل، ظاهرا ملائکه عذاب باشند و ممکن است خداوند متعال باشد اما بودن ملائکه بواسطه آيه شريفه: وَ لا يُکَلِّمُهُم‌ُ اللّه‌ُ يَوم‌َ القِيامَةِ (سوره بقره آيه 169) و آيه شريفه: أُولئِک‌َ لا خَلاق‌َ لَهُم فِي الآخِرَةِ وَ لا يُکَلِّمُهُم‌ُ اللّه‌ُ وَ لا يَنظُرُ إِلَيهِم (سوره آل عمران آيه 77): و اما احتمال اينکه قائل خداوند متعال باشد بواسطه آيه شريفه:
وَ يَوم‌َ يُنادِيهِم فَيَقُول‌ُ أَين‌َ شُرَکائِي‌َ الَّذِين‌َ کُنتُم تَزعُمُون‌َ (سوره قصص آيه 62 و 74).
(أَين‌َ ما کُنتُم تَعبُدُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ) اصنام شما، آلهه شما کجايند که مي‌گفتيد:
هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِندَ اللّه‌ِ (سوره يونس آيه 18) و مي‌گفتيد: ما نَعبُدُهُم إِلّا لِيُقَرِّبُونا إِلَي اللّه‌ِ زُلفي (سوره زمر آيه 4) و مي‌گفتيد: وَ اللّه‌ُ أَمَرَنا بِها (سوره اعراف آيه 27).
(هَل يَنصُرُونَکُم) آيا آنها در اينکه روز ياري مي‌کنند شما را و از عذاب الهي نجات مي‌دهند و فريادرسي مي‌کنند يا از براي شما طلب نصرت مي‌کنند.
(أَو يَنتَصِرُون‌َ) که شفاعت کنند نزد خدا يا تقاضا کنند از ملائکه عذاب که تخفيف دهند يا رفع عذاب از شما بکنند. نه آنها مي‌توانند شما را نصرت کنند و نه از خدا مي‌توانند
جلد 14 - صفحه 52
تقاضا کنند که خداوند نصرت فرمايد: «ليس لهم ناصر و لا معين» بلکه إِنَّکُم وَ ما تَعبُدُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ حَصَب‌ُ جَهَنَّم‌َ أَنتُم لَها وارِدُون‌َ (سوره انبياء آيه 98) شرحش و جوابش گذشت. فقط شفاعت خاص مؤمنين است آنهم بعد از اذن پروردگار باهل شفاعت.