اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أُزلِفَت‌ِ الجَنَّةُ لِلمُتَّقِين‌َ (90) وَ بُرِّزَت‌ِ الجَحِيم‌ُ لِلغاوِين‌َ (91)
و نزديک شده و قرب پيدا کرده بهشت از براي اهل تقوي و ظاهر و بارز شده جحيم که دوزخ باشد براي گمراه کنندگان.
اما قرب به بهشت براي متقين اينست که بمجرد موت بشارت بهشت براي او مي‌آيد و در قبر دري از بهشت بروي او باز ميشود و در برزخ روح او را با بدن برزخي و قالب مثالي در بهشت عالم برزخ زمين وادي السلام نجف ميبرند و در محشر کنار حوض کوثر پاي منبر وسيله پيغمبر تحت لواي حمد امير المؤمنين زير سايه عرش الهي نسيمي از بهشت بر آنها ميوزد تا وارد بهشت شوند. و مراتب تقوي را مکرر بيان کرده‌ايم که اولين مرتبه او تقواي از عقائد فاسده و مذاهب باطله و طرق ضاله است سپس از اخلاق رذيله پس از آن از معاصي کبار بعد از آن از کليه معاصي تا برسد بدرجه تقوي از هر چه او را مشغول ميکند از ياد خدا و ذکر خدا حتي در خبر دارد
«اذا اشتغل اهل الجنة بالجنة اشتغل اهل اللّه باللّه».
(وَ بُرِّزَت‌ِ الجَحِيم‌ُ لِلغاوِين‌َ) و اما بروز و ظهور جحيم براي غاوين بمجرد موت بلکه حال احتضار ملائکه عذاب خبر باو ميدهند و انذار بآتش ميکنند و دري از جحيم در قبرش باز ميشود و قبر مملو از آتش ميشود و روح او را با قالب مثالي در جهنم عالم برزخ ميبرند برهوت و در صحراي محشر در نزديک جهنم زمين مثل کوره حدادي خورشيد يک ني بالاي سر آتش حلقه ميزند دور آنها ملائکه عذاب آنها را ميزنند با غلهاي آتشي گردن آنها دست‌ها به پشت بسته تا وارد آتش شوند.
غوايت را دو معني کردند بلکه معاني بسياري بمعني مضل که ديگران را اضلال ميکند به معني جهل بمعني مخالفت لسان با قلب، ظاهرش با باطنش مخالف است بمعني ضلالت و بمعني خيبة و تمام قريب المعني است.
جلد 14 - صفحه 51
تنبيه: بايد امروز را مشاهده کنيم که اگر ابراهيم فرمود يَوم‌َ لا يَنفَع‌ُ مال‌ٌ وَ لا بَنُون‌َ ما بگوئيم «يوم يضر مال و بنون» اموالي که از راه ظلم و از طرق محرمه دست آيد يا حقوق آن اداء نشود مصداق يَوم‌َ يُحمي عَلَيها فِي نارِ جَهَنَّم‌َ فَتُکوي بِها جِباهُهُم وَ جُنُوبُهُم وَ ظُهُورُهُم هذا ما کَنَزتُم لِأَنفُسِکُم فَذُوقُوا ما کُنتُم تَکنِزُون‌َ (توبه آيه 35) و اولادهايي که به چه نحو تربيت ميکنند که انسان متدين شرم ميکند، از بيان آن بيعقيدتي و لا مذهبي و بي بند و باري و ... در تمام گناهان آنها و عذابهاي آنها شريک هستند. آنها فاعل بالمباشره و اينها فاعل بالتسبيب و فاعل بالرضا هستند. آيا دوره بعد چه روزگاري پيش بيايد!