اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا أَ نُؤمِن‌ُ لَک‌َ وَ اتَّبَعَک‌َ الأَرذَلُون‌َ (111)
گفتند آيا ما بتو ايمان بياوريم و حال آنکه يک دسته فقرا و اراذل را دنبال خود انداخته‌اي، ما با اينکه شأن و مقام و بزرگي که داريم بيائيم با اينها هم مجلس شويم.
نظر به اينکه کساني که ايمان آوردند فقراء بودند، لکن اعيان و اغنياء و ثروتمندان بواسطه کبر و نخوت زير بار نرفتند و گفتند ما با اينکه فقراء و اينکه لباسهاي مندرس نشست و برخاست نمي‌کنيم. چنانچه در تمام ادوار هميشه فقراء پيش قدم بودند. امروز هم مشاهده مي‌کنيد در مجالس ديني، در مساجد و مجالس سوگواري و محال وعظ و خطابه و مدارس علوم ديني نوعا فقراء و متوسطين هستند و اعيان و اشراف و اغنياء در ميان آنها بسيار کم است و نوعا در اينکه نوع مجالس حاضر نمي‌شوند. بلي در سينماها و تفريح‌گاهها و جشنها و اعراس و مجالس لهو و لعب و فسق و فجور نوعا اغنياء و اعيان هستند و هميشه ترويج دين بدست فقراء بوده ببينيد در جنگ بدر و حنين واحد و احزاب فقراء بودند. بسا بيش از شش اسب يا شمشير نداشتند.
باندازه‌اي که پيغمبر مي‌فرمايد:
«الفقر فخري»
و خداوند در قيامت از فقراء عذرخواهي مي‌کند به اينکه من دنيا به شما مال ندادم، نه براي بي اعتنايي به شما بوده، بلکه قابل شما نبود و فعلا در عوض ببينيد چه اندازه به شما نعمت مي‌دهم.
و مخفي نماند که فقراء دو دسته‌اند: يک دسته که عفت مي‌ورزند و اظهار نمي‌کنند. اينکه فقر ممدوح است که مي‌فرمايد: لِلفُقَراءِ الَّذِين‌َ أُحصِرُوا فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ لا يَستَطِيعُون‌َ ضَرباً فِي الأَرض‌ِ يَحسَبُهُم‌ُ الجاهِل‌ُ
جلد 14 - صفحه 61
أَغنِياءَ مِن‌َ التَّعَفُّف‌ِ تَعرِفُهُم بِسِيماهُم لا يَسئَلُون‌َ النّاس‌َ إِلحافاً (سوره بقره آيه 273) و دسته ديگر اهل سؤال و کلاش، که فقر مذموم است:
«الفقر سواد الوجه في الدارين»
که چه بسيار سؤال آنها حرام است و کسب حرام و اشتغال ذمه. بلي اگر واقعا از بيچارگي و اضطرار باشد مانعي ندارد.