اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ وَ ما عِلمِي بِما کانُوا يَعمَلُون‌َ (112) إِن حِسابُهُم إِلاّ عَلي رَبِّي لَو تَشعُرُون‌َ (113) وَ ما أَنَا بِطارِدِ المُؤمِنِين‌َ (114) إِن أَنَا إِلاّ نَذِيرٌ مُبِين‌ٌ (115)
حضرت نوح بقوم در جواب آنها فرمود: من نمي‌دانم به آنچه که اينکه فقراء در باطن به چه نحو عمل مي‌کنند. آيا از روي حقيقت است يا بر خلاف است. نيست حساب آنها مگر بر پروردگار من اگر بوديد شما شعور داشتيد و نيستم من که مؤمنين را از خود طرد کنم که چون شما فقير هستيد از من دور شويد نيستم من مگر انذار کننده آشکارا.
مسئله: وظيفه انبياء و ائمه و مؤمنين عمل بظاهر است. هر کس بر حسب ظاهر اظهار ايمان کرد بايد پذيرفت تا مادامي که کشف خلاف نشده مي‌فرمايد: وَ لا تَقُولُوا لِمَن أَلقي إِلَيکُم‌ُ السَّلام‌َ لَست‌َ مُؤمِناً (سوره نساء آيه 96) و مي‌فرمايد: وَ لا تَطرُدِ الَّذِين‌َ يَدعُون‌َ رَبَّهُم بِالغَداةِ وَ العَشِي‌ِّ يُرِيدُون‌َ وَجهَه‌ُ ما عَلَيک‌َ مِن حِسابِهِم مِن شَي‌ءٍ وَ ما مِن حِسابِک‌َ عَلَيهِم مِن شَي‌ءٍ فَتَطرُدَهُم فَتَکُون‌َ مِن‌َ الظّالِمِين‌َ (سوره انعام آيه 52). حتي پيغمبر اکرم با اينکه بر حسب باطن مي‌دانست منافقين را، ولي چون بر حسب ظاهر کشف نشده بود، احکام اسلام را بر آنها بار مي‌کرد، با اينکه بر حسب ظاهر هم بواسطه اخبار پروردگار علم اجمالي بوجود منافقين بود که مي‌فرمايد: وَ مِمَّن حَولَکُم مِن‌َ الأَعراب‌ِ مُنافِقُون‌َ وَ مِن أَهل‌ِ المَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَي النِّفاق‌ِ لا تَعلَمُهُم نَحن‌ُ نَعلَمُهُم سَنُعَذِّبُهُم مَرَّتَين‌ِ ثُم‌َّ يُرَدُّون‌َ إِلي عَذاب‌ٍ عَظِيم‌ٍ (توبه آيه 102).
نکته ديگر: اينکه در باب ايمان، سياه و سفيد، غني و فقير، عزيز و ذليل، بزرگ و کوچک، غريب و بيگانه، مرد و زن، همه يکسان هستند و همچنين در کفر تمام مساوي. در حديث است:
«خلقت الجنة لمن اطاع اللّه و لو کان غلاما حبشيا و خلقت النار لمن عصي اللّه و لو کان سيدا
جلد 14 - صفحه 62
قرشيا».
بلي خداوند نظر به باطن و قلب دارد نه به ظاهر، فرداي قيامت يَوم‌َ تُبلَي السَّرائِرُ (سوره طارق آيه 9).
«ان اللّه ينظر بقلوبکم لا باعمالکم»
در خبر است. لذا حضرت نوح مي‌فرمايد.
قال‌َ وَ ما عِلمِي بِما کانُوا يَعمَلُون‌َ من خبر از باطن آنها ندارم و اينکه چه مي‌کنند. فقط مأمور بظاهر هستم.
(إِن حِسابُهُم إِلّا عَلي رَبِّي لَو تَشعُرُون‌َ) امر آنها با پروردگار من است. خود مي‌داند با آنها چه نحوه حساب کند، نامه عمل دارند، شهود روز قيامت هستند. اعضاء و جوارح به زبان مي‌آيند و شهادت مي‌دهند با اينکه علم خودش کافي است ولي براي اينکه بر خود انسان و ديگران هم مکشوف شود. دستگاه حساب و ميزان و تطاير کتب و شهود قرار داده ولي کفار که منکر معاد هستند، شعور و ادراک ندارند.
(وَ ما أَنَا بِطارِدِ المُؤمِنِين‌َ) بلکه نمي‌توانم طرد کنم، مسئول پروردگار مي‌شوم.
(إِن أَنَا إِلّا نَذِيرٌ مُبِين‌ٌ) وظيفه من انذار است از روي دليل واضح و برهان قاطع و حجت تام روشن.