اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا سَواءٌ عَلَينا أَ وَعَظت‌َ أَم لَم تَکُن مِن‌َ الواعِظِين‌َ (136) إِن هذا إِلاّ خُلُق‌ُ الأَوَّلِين‌َ (137) وَ ما نَحن‌ُ بِمُعَذَّبِين‌َ (138) فَکَذَّبُوه‌ُ فَأَهلَکناهُم إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً وَ ما کان‌َ أَکثَرُهُم مُؤمِنِين‌َ (139) وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ لَهُوَ العَزِيزُ الرَّحِيم‌ُ (140)
گفتند عاد بحضرت هود: مساويست بر ما چه تو موعظه بکني يا نبوده باشي از موعظه کنندگان يعني فرقي نميکند کلام تو هيچگونه تأثيري در ما ندارد. اينکه دعوي رسالت تبليغ بي سابقه نيست قبلا يک عده ميآمدند و اينکه نوع دعوت ميکردند تمام دروغ محض است و ما هرگز معذب نخواهيم شد قيامتي نيست و ما برنميگرديم پس تکذيب کردند هود را پس ما هلاک کرديم آنها را محققا اينکه اهلاک عاد هر آينه آيت و دليل است براي مشرکين و کفار که در اثر تکذيب رسالت و انکار معاد بعذاب الهي هلاک خواهند شد.
(قالُوا سَواءٌ عَلَينا أَ وَعَظت‌َ أَم لَم تَکُن مِن‌َ الواعِظِين‌َ) وعظ و ارشاد متقابلين هستند ارشاد امر باموريست که باعث سعادت و رشد طرف ميشود مثل امر به توحيد و تصديق انبياء و اعتقاد به مثوبات دنيوي و اخروي و مشي بر صراط مستقيم و اطاعت فرامين الهي و دستورات ديني و اطاعت انبياء و اوصياء و علماء و بالجمله عقايد حقه و اخلاق فاضله و اعمال حسنه و وعظ نهي از شرک و کفر و ضلالت و عقائد باطله و اخلاق رذيله و اعمال سيئه. گفتند بحضرتش که کلام تو و مواعظ تو بقدر خردلي در ما تأثير ندارد چه موعظه بکني و چه نکني بيجهت خود را بزحمت نينداز.
(إِن هذا إِلّا خُلُق‌ُ الأَوَّلِين‌َ) اينکه را دو نحوه تفسير کردند: يکي اينکه دعوي رسالت و امر بتوحيد، سابقين هم آمدند و از اينکه دروغها گفتند و گفتند ما رسوليم و امر به توحيد کردند و کسي گوش به حرف آنها نداد.
تفسير دوم: اينکه شرک و عبادت آلهه دين آبائي و اجدادي ماست دست از او برنميداريم ولي ظاهر همان تفسير اول است.
(وَ ما نَحن‌ُ بِمُعَذَّبِين‌َ) اينکه جمله را هم ميتوان دو نحو تفسير کرد: يکي اينکه قيامتي و
جلد 14 - صفحه 71
عذابي و ثوابي نيست معاد يعني چه زنده شدن بعد از پوسيده شدن دروغ صرف است. دوم اينکه ما همين شرک و عبادت اصنام را احق ميدانيم و بمثوبات نايل ميشويم و عذاب بر مخالفين ما است اينهم ظاهر معناي اول است.
(فَکَذَّبُوه‌ُ) پس از اينکه جمله کلمات خلاصه آنکه تکذيب کردند هود را.
(فَأَهلَکناهُم) هلاکت عاد بباد شد. چنانچه ميفرمايد وَ أَمّا عادٌ فَأُهلِکُوا بِرِيح‌ٍ صَرصَرٍ عاتِيَةٍ سَخَّرَها عَلَيهِم سَبع‌َ لَيال‌ٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيّام‌ٍ حُسُوماً فَتَرَي القَوم‌َ فِيها صَرعي کَأَنَّهُم أَعجازُ نَخل‌ٍ خاوِيَةٍ فَهَل تَري لَهُم مِن باقِيَةٍ (الحاقه آيه 6 و 7 و 8).
(إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيَةً وَ ما کان‌َ أَکثَرُهُم مُؤمِنِين‌َ وَ إِن‌َّ رَبَّک‌َ لَهُوَ العَزِيزُ الرَّحِيم‌ُ) گذشت تفسير آن.