تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَأَخَذَهُمُ الْعَذابُ إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً وَ ما کانَ أَکْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ (158)
فَأَخَذَهُمُ الْعَذابُ: پس فرا گرفت ايشان را عذاب روز عظيم که موعود بود و آن صيحه جبرئيل بود که تمام آنها به سبب آن هلاک شدند.
تنبيه: اسناد پى کردن ناقه به همه قوم به جهت آنست که تمام رضا بودند به آن، و اين دال است بر آنکه هر عده جماعتى که راضى باشند به فعل شخصى، هر آينه در آن کار شريک خواهند بود چه طاعت باشد يا معصيت. حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در نهج البلاغه فرمايد:
ايّها النّاس انّما يجمع النّاس الرّضى و السّخط و انّما عقر ناقة ثمود رجل واحد فعمّهم اللّه بالعذاب لما عمّوه بالرّضا فقال سبحانه: فعقروها فاصبحوا نادمين فاخذهم العذاب فما کان الّا ان خارت ارضهم بالخسفه خوار السّکة المحماة فى الارض الخوارة.
اى گروه مردمان، جز اين نيست که جمع مى‌کند مردمان را در عذاب دنيا و آخرت خشنود بودن ايشان به منکرات و خشم آنها به آنچه محبوب خدا باشد، و جز اين نيست که پى کرد و کشت ناقه ثمود قوم صالح پيغمبر را يک مرد، پس به همه ايشان رسانيد خداى تعالى عذاب و عقاب را، چون عام کردند کشتن را در ميان خود به خشنودى، يعنى چون همه آنها راضى شدند و پى کردن ناقه حق سبحانه عذاب را على العموم به همه ايشان و اسناد کشتن فرمود به همه آنها، بنابر عموم شرکت راضى با مباشر. پس فرمود سبحانه: پس پى کردند ناقه صالح را، پس گشتند پشيمان، پس فرا گرفت ايشان را عذاب، پس نبود آن عذاب مگر که آواز کرد زمين ايشان به فرو بردن مثل آواز دادن آهن آلات شخم گرم شده در
جلد 9 - صفحه 481
زمين بسيار نرم. «1» إِنَّ فِي ذلِکَ لَآيَةً: بدرستى که در آنچه نازل شد به قوم حضرت صالح عليه السّلام از نزول عذاب به جهت کفر و طغيان، هر آينه دلالتى است مر اهل اعتبار را بر آنکه کفر بعد از بيان حجت بينه و ظهور آيات مقترحه، موجب عذاب و نکال مى‌باشد. وَ ما کانَ أَکْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ: و نبودند بيشتر قوم ثمود ايمان آرندگان.