اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل أَ ذلِک‌َ خَيرٌ أَم جَنَّةُ الخُلدِ الَّتِي وُعِدَ المُتَّقُون‌َ کانَت لَهُم جَزاءً وَ مَصِيراً «15»
بفرما به اينکه کفار که اينکه عذاب‌هاي سخت بهتر است يا بهشت خلد که هميشه در او مخلد باشند و فناء و زوال نداشته باشد، آن بهشتي که خداوند وعده فرموده به اهل تقوي، مي‌باشد آن بهشت جزاء عمل آنها و باز- گشت آنها.
جلد 13 - صفحه 589
(قُل أَ ذلِک‌َ خَيرٌ) معني اينکه نيست که اينکه عذاب‌ها هم خوب است لکن بهشت بهتر است بلکه اينکه جمله مثل اينست که بگويي «الايمان خير من الکفر و «الحق خير من الباطل» و «علي خير من عمر» و امثال اينها و «ذلک».
اشاره به عقوبات مذکوره در آيات قبل است و استفهام تقريري است که هر کس اندک شعوري داشته باشد درک مي‌کند حتي اطفال خردسال، حتي حيوانات اگر مقابل آنها بهشت و جهنم را نشان دهند از جهنم فرار مي‌کنند و رو به بهشت مي‌دوند.
(أَم جَنَّةُ الخُلدِ) يکي از اسامي جنات ثمانيه جنة الخلد است و اينکه دلالت ندارد که بقيه جنات خلود ندارد، بقيه هم دوام و خلود دارد مثل اينکه مثل القاب خاصّه ائمه اطهار است، مجتبي، زين العابدين، باقر، صادق، کاظم، رضا، تقي، نقي تمام اينها هم مجتبي هستند هم زين العابدين هم شکافنده علم هم صادق هم کظم غيظ دارند.
هم راضي به رضاي حق هستند هم داراي تقوي هم نقي از اخلاق رذيله و اعمال سيئه.
(الَّتِي وُعِدَ المُتَّقُون‌َ) البته وعده الهيه تخلف پيدا نمي‌کند زيرا خلف وعده قبيح است و محال است از خدا صادر شود به خلاف خلف وعيد که حسن دارد و «المتقون» جمع محلي به الف و لام افاده عموم دارد جميع مراتب تقوي را شامل است تقواي از کفر و شرک و ضلالت که مرادف با ايمان است و لو ساير مراتب را نداشته باشد.
(کانَت لَهُم جَزاءً) مراد استحقاق نيست بلکه قابليت تفضل دارند.
(وَ مَصِيراً) بالاخره و لو بواسطه پاره‌اي از معاصي ابتلايي داشته باشند در دنيا و در عالم برزخ و در صفحه قيامت لکن «مصير» آنها بهشت است.
590