اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَهُم فِيها ما يَشاؤُنَ خالِدِينَ کانَ عَلي رَبِّکَ وَعداً مَسؤُلاً «16»
از براي متقين در آن جنة خلد هست آنچه که به خواهند و آنها هميشه هستند در آن جنّة و اينکه وعدهاي است بر پروردگار تو که البته بر طبقش عمل ميفرمايد:
(لَهُم) ضمير هم مرجعش همان متقين هستند که در آيه قبل فرمود:
(وُعِدَ المُتَّقُونَ) و لام لهم لام اختصاص است که غير متقين محروم هستند و و گفتيم:
درجه اول تقوي، تقواي از عقايد فاسده از کفر و شرک و ضلالت و بدعت و انکار ضروريات دين و مذهب که مرادف با ايمان است.
(فِيها) ضمير راجع به جنة الخلد است.
(ما يَشاؤُنَ) شامل جميع نعماء بهشت ميشود. و آنها چند قسم است بزرگترين نعماء بهشتي رضاي حق است که در خبر دارد موقعي که اهل بهشت در بهشت جاي ميگيرند و تمام نعمتهاي الهي در دست رس آنها قرار ميگيرد خطاب ميرسد که آيا تمناي ديگري داريد!
عرض ميکنند (ربنا رضاک) و در قرآن ميفرمايد:
(يا أَيَّتُهَا النَّفسُ المُطمَئِنَّةُ ارجِعِي إِلي رَبِّکِ راضِيَةً مَرضِيَّةً) فجر آيه 28 و 29.
و ديگر از نعم بهشتي مقام قرب الي اللّه است که در خبر دارد.
(اذا اشتغل اهل الجنة بالجنة اشتغل اهل اللّه باللّه)
و ديگر حشر با انبياء و ائمه اطهار و صالحين و ديگر موت، مرگ است که دارد مرگ را به صورت گوسفند ميآورند بين بهشت و جهنم او را ذبح ميکنند که ديگر مرگ نيست و معني خلود است، و طرفين مشاهده ميکنند. و ديگر آثار اخلاق حميده و صفات
جلد 13 - صفحه 591
پسنديده و ملکات حسنه و کمالات نفسانيه که از لذائذ روحيه است، و ديگر حور العين که از لذائذ جسماني، و نعم ديگر از انهار جاريه و قصور عاليه و فرش مرفوعه و فواکه لذيذه و غير اينها که لا يعلمها الا خالقها.
(خالِدِينَ) هميشه.
(کانَ عَلي رَبِّکَ وَعداً مَسؤُلًا) يعني وعدههايي که خداوند داده سؤال ميکنند در دنيا بدعاء و ملائکه بر آنها سؤال ميکنند و در قيامت تمنّا ميکنند خداوند هم اجابت ميفرمايد.