تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
قُلْ يا أَهْلَ الْکِتابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَها عِوَجاً وَ أَنْتُمْ شُهَداءُ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (99)
ترجمه
بگو اى اهل کتاب چرا باز ميداريد از راه خدا کسى را که ايمان آورده و ميخواهيد آن راه را کج با آنکه شما گواهانيد و نيست خدا غافل از آنچه ميکنيد.
تفسير
تکرار خطاب براى مبالغه و تأکيد و رفع عذر است و اشعار بآنکه هر دو امر استقلالا قبيح و موجب غضب الهى است و راه خدا دين حق است که آن اسلام است گفته شده است يهود سنگ تفرقه و فساد بين مؤمنين مىانداختند و سعى مينمودند که اختلاف و نزاعى را که از قديم بين دو قبيله اوس و خزرج بود و خداوند ببرکت اسلام تأليف قلوب آنها را فرموده بود و از کينههاى ديرينه صرف نظر نموده بودند تجديد نمايند و نيز شبهاتى براى اضلال اهل اسلام که هنوز رسوخ در دين پيدا نکرده بودند مىنمودند و آنها را براه کج وادار مىکردند از اين قبيل که اين چه دينى است که احکام آن نسخ ميشود و تغيير پيدا ميکند دين حضرت موسى نسخ نداشته و اوصاف پيغمبر در تورية اين اوصاف نيست که در اين شخص است و نوعا اين اشخاص احبار يهود بودند که مورد وثوق عامه بودند و براى حفظ عنوان و رياست خود دست و پا ميزدند که شايد تفرقه و اختلافى بين مسلمين پيدا شود و دين اسلام رواج پيدا نکند و رسوم و رياست آنها محفوظ بماند و ميدانستند حقيقت دين اسلام را نهايت اينکه مست دنيا بودند و غافل از خدا ولى خداوند غافل از حال و اعمال آنها نبود و نيست و نخواهد بود و چون در آيه قبل بيان کفر ظاهرى آنها را فرموده از علم خود تعبير بشهادت نموده که مناسب با امور جليه است و چون در اين آيه کشف مکر و حيله و اسرار آنها را نموده از اين معنى تعبير بعدم غفلت فرموده که ملائم با امور خفيه است و لطف و مناسبت اين دو تعبير با اين دو مقام بر
جلد 1 صفحه 465
ارباب ذوق و سليقه ادبى پوشيده نيست.