تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ «19»
بعد از آن تهديد قاذفان فرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ: بدرستى که آنانکه دوست دارند اينکه فاش گردد ناشايسته و انواع قبايح، فِي الَّذِينَ آمَنُوا: در شأن کسانى که ايمان آورده‌اند به خدا و پيغمبر تا در ميان مردم منتشر شود و آن را در زبان گيرند. لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا: مر ايشان راست عذابى دردناک در دنيا که حد قذف باشد، وَ الْآخِرَةِ: و در آخرت به آتش جهنم. وَ اللَّهُ يَعْلَمُ: و خدا مى‌داند ضماير و اسرار را. وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ: و شما نمى‌دانيد آن را، پس عقوبت نمائيد بر آنچه به حسب ظاهر بر شما واضح گردد از حد قذف، و حق تعالى عقوبت خواهد کرد بر آنچه در قلوب است از دوست داشتن اشاعه قبيح نسبت به برادران دينى.
يا حق تعالى مى‌داند کميت و کيفيت عذاب قذف را و شما به آن دانا نيستيد.
تنبيه: يکى از صفات رذيله و اخلاق شنيعه، فاش نمودن و شيوع دادن امر قبيح و ناشايسته است در حق طايفه مؤمنان؛ و اين عمل در شرع مذموم و صاحب آن در نزد عقل معاتب و ملوم است، و مورد آيه بهتان فقط نيست، بلکه شامل باشد آن را که شخص بگويد در حق مؤمنى آنچه را که خود ديده يا شنيده باشد؛
جلد 9 - صفحه 213
چنانچه در کافى از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام مروى است که فرمود:
من قال فى مؤمن ما راته عيناه و سمعته اذناه فهو من الّذين قال اللّه عزّ و جلّ: إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ:
هر که بگويد در حق مؤمنى آنچه را که ديده باشد به چشمهاى خود، يا شنيده باشد به گوشهاى خود، پس او داخل است در آيه شريفه «إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ ...». «1» ايضا مفضل بن عمر روايت نموده که آن حضرت فرمود:
من روى على مؤمن رواية يريد بها شينه و هدم مروته ليسقط من اعين النّاس اخرجه اللّه من ولايته الى ولاية الشّيطان فلا يقبله الشّيطان. «2» هر کس روايت کند از مؤمنى چيزى راى که خواهد او راى عيبناک کند و آبروى او راى کم نمايد تا از چشم مردم بيفتد، خداوند عزّ شأنه او راى از تحت ولايت خود بيرون و داخل در ولايت شيطان کند و شيطان او راى قبول نکند.
از حديث شريف مستفاد مى‌شود کسى که در صدد آبروريزى مؤمنين باشد به اشاعه فجايع نسبت به آنان، هر آينه از نظر لطف و مرحمت حق دور افتد و شيطان هم او راى به خود راه ندهد، و اين نهايت شقاوت بنده است که مرتبه‌اش در پستى بجائى رسد که شيطان از او تبرى نمايد. پس انسان عاقل به تأمل دريابد که اخلاق رذيله هر کدام در مرتبه خود آثارى دارد گذشته از مبغوض بودن آن صفات در پيشگاه الهى، زيرا اثر وضعى هر چيزى منفک از آن نخواهد بود؛ و از همه گذشته ظهور صفات مذمومه، منفوريت عامه راى براى صاحبش ايجاد و او راى از نظرها بيندازد.