سوره نور(النور)، آیه ۱۹ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۱
إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
کسانی که دوست دارند زشتیها در میان مردم با ایمان شیوع یابد، عذاب دردناکی برای آنان در دنیا و آخرت است؛ و خداوند میداند و شما نمیدانید!
معنی کلمات و عبارات
«الْفَاحِشَةُ»: (نگا: نساء / ، انعام / .
نزول
سال ۱۷ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۴ رویداد)
نکات آیه
۱ - اشاعه فحشا در میان مردم، گناهى بزرگ و در پى دارنده عذابى دردناک در دنیا و آخرت «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة فى الذین ءامنوا لهم عذاب ألیم فى الدنیا و الأخرة»
«فاحشة» به هر عمل و سخن بسیار زشت گفته مى شود و این واژه کنایه از گناه زنا و فساد جنسى است. عبارت «أن تشیع الفاحشة» نیز به دو گونه قابل معنا و تفسیر کردن است: ۱- اشاعه فحشا و رواج گناهان جنسى. ۲- رواج و پخش اخبار مربوط به فحشا و روابط جنسى دیگران، که در این صورت کلمه اى در تقدیر است; یعنى، «أن تشیع خبر الفاحشة».
۲ - بازى با حیثیت مؤمنان و بدنام ساختن آنان، معصیتى بزرگ و داراى فرجامى سخت و دردناک در دنیا و آخرت «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة فى الذین ءامنوا لهم عذاب ألیم فى الدنیا و الأخرة»
۳ - علاقه و رضایت قلبى به اشاعه فحشا و افشاى آنها - حتى بدون دست داشتن در این امر - ممنوع است. «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة ... لهم عذاب ألیم»
برداشت یاد شده، مبتنى بر این نکته است که مقصود از «یحبّون» صرف علاقه و رضایت قلبى باشد; هر چند تلاشى در این جهت صورت نگیرد. ظاهر ماده «حبّ» نیز گویاى همین مطلب است.
۴ - سلامت و پاکى مردم در جامعه از فحشا و انحرافات جنسى، مورد اهتمام دین اسلام است. «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة ... لهم عذاب ألیم»
تعیین کیفر سخت دنیوى و اخروى براى اشاعه دهندگان فحشا در جامعه حاکى از آن است که اسلام براى سلامت و پاکى جامعه اسلامى، بسیار اهمیت قائل است.
۵ - سیاست اسلام، مبتنى بر اهتمام به حفظ آبرو و حیثیت مؤمنان در جامعه است. «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة فى الذین ءامنوا لهم عذاب ألیم»
از این که خداوند براى افشاى روابط جنسى مردم و نشر اخبار آن، عذاب بزرگ دنیوى و اخروى مقرر فرموده است، مى توان استفاده کرد که سیاست اسلام مبتنى بر حفظ آبرو و حیثیت مؤمنان در جامعه است.
۶ - خداوند، به همه امور علم و آگاهى دارد. «واللّه یعلم»
۷ - حکم خداوند مبنى بر کیفر دنیوى و اخروى اشاعه دهندگان فحشا و سخت گیرى نسبت به آنان، ناشى از علم و آگاهى او به حکمت و پیامد کارها و رفتارها است. «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة ... لهم عذاب ألیم فى الدنیا و الأخرة و اللّه یعلم و أنتم لاتعلمون»
برداشت یاد شده بر اساس این نکته است که مفعول «یعلم» و «تعلمون» حکمت و پیامد همین حکم باشد; یعنى، شما نمى دانید که چرا خداوند تا این اندازه نسبت به اشاعه فحشا، واکنش سخت نشان مى دهد و حکمت این سخت گیرى چیست؟ تنها خداوند به آن آگاهى دارد.
۸ - علم و آگاهى خداوند به اسرار مردم و جهل آنان به اسرار یکدیگر «و اللّه یعلم و أنتم لاتعلمون»
برداشت یاد شده براساس این احتمال است که مفعول «یعلم» اسرار مردم و علایق آنان باشد; چنان که تعبیر «یحبّون» (دوست دارند)، تأیید کننده همین مطلب است.
۹ - انسان ها نسبت به پیامد و بازتاب شوم دنیوى و اخروى اشاعه فحشا در جامعه، آگاهى درست و کاملى ندارند. «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة ... و اللّه یعلم و أنتم لاتعلمون»
برداشت فوق، مبتنى بر این نکته است که مفعول «لاتعلمون» نتیجه و بازتاب کار زشت اشاعه فحشا و فساد جنسى در جامعه باشد.
۱۰ - اشاعه فحشا در میان جامعه اسلامى و تهمت آلودگى جنسى به مؤمنان پاکدامن، از ترفندهاى منافقان «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة فى الذین ءامنوا لهم عذاب ألیم»
تعبیر «فى الذین آمنوا» (در میان صفوف مؤمنان) بیانگر این نکته است که اشاعه دهندگان فحشا، خود از مؤمنان نیستند; بلکه در میان صفوف مؤمنان رخنه کرده اند و آنان را به فساد مى کشانند. گفتنى است چون آیات پیشین درباره ماجراى «افک» بود که به دست منافقان انجام گرفت، مى توان استفاده کرد که مقصود در «الذین یحبّون...» همان منافقان اند.
۱۱ - وجود افرادى بدخواه و خواستار اشاعه فحشا و بدنامى اهل ایمان در جامعه نوپاى صدراسلام «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة فى الذین ءامنوا لهم عذاب ألیم»
۱۲ - بدخواهان جامعه نوپاى صدراسلام، افرادى ظاهرالصلاح و ناشناخته براى مردم مسلمان بودند. «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة فى الذین ءامنوا ... و اللّه یعلم و أنتم لاتعلمون»
جمله «واللّه یعلم و أنتم لاتعلمون» مى تواند به تقدیر «واللّه یعلمهم و أنتم لاتعلمونهم; خدا آنان را مى شناسد و شما آنان را نمى شناسید» باشد.
۱۳ - امت اسلام، تحت حمایت و یارى خداوند است. «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفحشة فى الذین ءامنوا ... و اللّه یعلم و أنتم لاتعلمون»
جمله «واللّه یعلم و أنتم لاتعلمون» در واقع نوعى اعلان حمایت و پشتیبانى از سوى خدا است که گر چه مسلمانان، دشمنان داخلى خود را نمى شناسند; ولى خدا آنها را به دقت زیر نظر دارد. گفتنى است آیه بعد (و لولا فضل اللّه...) مؤید همین برداشت است.
۱۴ - «عن على(ع) انه قال. من قال فى مؤمن ما رأت عیناه و سمعت اُذناه ما یشینه و یهدم مروته فهو من الذین قال اللّه عزّوجلّ: «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفاحشة فى الذین آمنوا لهم عذاب ألیم». از حضرت على(ع) روایت شده است که فرمود: کسى که درباره مؤمنى چیزى را بازگو کند که چشمانش دیده و گوش هایش شنیده است و موجب بى آبرویى و بى اعتبارى آن مؤمن مى گردد، چنین کسى از جمله افرادى است که خداى - عزّوجلّ - در باره آنان فرمود: «إنّ الذین یحبّون أن تشیع الفاحشة فى الذین آمنوا لهم عذاب ألیم».۱- بحارالأنوار، ج ۷۲، ص ۳۶۵، ح ۷۷.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱–۲۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۹–۲۰ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۹–۲۰ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۹–۲۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۶–۲۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اجتماعی اشاعه فحشابدخواهان مؤمنان صدراسلامتهمتهای منافقانحامی مسلمانانعلاقمندان به اشاعه فحشاعلاقه به اشاعه فحشافرجام آبروریزیفرجام شوم اشاعه فحشاموارد اشاعه فحشاکیفر اخروی اشاعه فحشاکیفر دنیوی اشاعه فحشاگناه اشاعه فحشاراز انساناهمیت پاکی جامعهگناه آبروریزیاشاعه فحشااهمیت سلامت جامعهتهمت به عفیفانکیفر اشاعه فحشااهمیت آبروی مؤمنانتهمت به مؤمنانجهل انسان هامنشأ تشریع احکامشومتوطئه منافقانموجبات عذاب دنیویمشمولان حمایتهای خداموجبات عذاب اخرویگناهان کبیرهوسعت علم خداعلم غیب خدامراتب عذابتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۰)
- افشای فحشا، باعث هتک ابرو
- هتک ابرو، باعث گرفتار شدن به کیفر دنیوی و اخروی
- خدا، اعادهکننده ابروی همسر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- اهتمام ویژه خدا به حفظ ابروی مؤمنان+۱۰ آیه
- خدا، اعادهکننده ابروی همسر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- رحمت خدا در اخرت، باعث پیشگیری از عذاب+۲ آیه
- رحمت خدا در اخرت، باعث پیشگیری از عذاب+۲ آیه
- علاقهمندان به اشاعه فحشا، گرفتار عذابی دردناک در اخرت
- فضل خدا در اخرت، مانع عذاب بزرگ+۲ آیه
- لزوم رعایت ازادی بیان و نقل مطالب، در چارچوب حفظ حیثیّت و ابروی مؤمنان+۸ آیه
- ازادی، محدود به اشاعه ندادن فحشا و منکرات در جامعه
- شایعهسازان در ماجرای افک و هتک حرمت ناموس پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد تهدید خدا به عذاب دردناک+۱ آیه
- علم و اگاهی خداوند، به اسرار مردم و جهل انان به اسرار یکدیگر
- حرمت اشاعه فحشا، در میان مؤمنان
- ناروا بودن شایعهپراکنی+۴ آیه
- خداوند، تشریع کننده احکام و تکالیف+۲ آیه
- تشریع احکام، برخاسته از فضل و رحمت خداوند+۲ آیه
- تشریع احکام، برخاسته از رافت و رحمت خداوند+۲ آیه
- تشریع احکام الهی، برخاسته از علم خداوند+۱ آیه
- حرمت هتک حیثیّت و ابروی مؤمنان+۸ آیه
- حرمت اشاعه فحشا، در میان مؤمنان
- حرمت میل و علاقه به اشاعه فحشا، در میان مؤمنان
- حرمت زنا+۲ آیه
- شتاب نکردن خدا در عذاب علاقه مندان به اشاعه فحشا، جلوه رافت خدا+۱ آیه
- احکام و قوانین اسلامی، جلوه ای از فضل خدا بر بندگان+۳ آیه
- اهتمام خداوند، به دفاع از ابروی مؤمنان+۹ آیه
- اشاعه فحشا در بین مسلمانان، درپی دارنده عذاب دردناک در دنیا
- مهلت خداوند به اشاعه دهندگان فحشا، به منظور توبه و اصلاح خویش، برخاسته از فضل و رحمت خداوند+۲ آیه
- رحمت خداوند در اخرت، باعث پیشگیری از عذاب+۲ آیه
- اشاعه دهندگان فحشا و فساد در میان مؤمنان، بی بهره از رحمت خداوند+۱ آیه
- اشاعه فحشا در میان مؤمنان، موجب محرومیت از رحمت خداوند در دنیا و اخرت+۱ آیه
- شایعه فحشا و علاقه به پخش ان در میان مردم، گناهی بزرگ و موجب هتک ابروی مؤمنان
- حرمت پخش شایعات جنسی، بین مؤمنان+۲ آیه
- تهدید خداوند به شایعه پراکنان+۲ آیه
- عذاب سخت اخرتی، کیفر شایعه پراکنان بر ضدّ پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- عذاب دردناک در دنیا، کیفر علاقه مند به شایعه سازان و رواج دهندگان ان در جامعه اسلامی
- شایعه فحشا و علاقه به پخش ان در میان مردم، درپی دارنده عذابی دردناک
- پیروی از شیطان، سبب اشاعه فحشا و بازی با حیثیّت مؤمنان+۱ آیه
- انتشار اخبار امنیّتی، از اثار پیروی از شیطان+۳ آیه
- دردناک بودن، از اوصاف عذاب
- فضل و رحمت خداوند، سبب محفوظ ماندن مؤمنان از عذاب دنیوی و اخروی+۲ آیه
- رحمت خدا، مانع عذاب شدن مؤمنان در دنیا و اخرت+۲ آیه
- هتک ابرو، باعث گرفتار شدن به کیفر دنیوی و اخروی
- اشاعه فحشا در بین مسلمانان، درپی دارنده عذابی دردناک در دنیا و اخرت
- علم خداوند، مبنای مجازاتهای او
- توجّه به اگاهی همه جانبه خداوند از اعمال ادمی، بازدارنده وی از گناه و عصیان
- افترا و تهمت ناروای برخی منافقان به همسر پیامبر و نقل و اشاعه ان در میان مؤمنان، در حیطه اگاهی خدا+۷ آیه
- خداوند، عالم به گناهان ادمیان و کیفر انها
- احکام و قوانین اسلامی، جلوه ای از فضل خدا بر بندگان+۴ آیه
- عقل انسان، قادر بر تشخیص زشتی و قبح برخی امور+۲ آیه
- اشاعه قذف، مصداقی از اشاعه فحشا+۲ آیه
- توطیه گران قصه افک، مورد تهدید خداوند+۱ آیه
- انتشار قصّه افک، در میان مسلمانان صدر اسلام+۲ آیه
- رحمت و مهربانی خداوند، موجب شتاب نکردن او در عذاب اشاعه دهندگان قصّه افک+۴ آیه
- فضل خداوند، منشا و موجب شتاب نکردن او در عذاب اشاعه دهندگان قصّه افک+۴ آیه
- خداوند، اگاه و دانا به پیامدها و بازتابهای انتشار قصّه افک+۲ آیه
- حکم خداوند مبنی بر کیفر دنیایی و اخرتی اشاعه دهندگان ماجرای افک، برخاسته از علم و اگاهی خداوند+۲ آیه
- اشاعه ماجرای افک در میان مؤمنان، درپی دارنده عذاب دردناک دنیا و اخرت+۱ آیه
- اشاعه قصّه افک و هتک حرمت پیامبر(صلی الله علیه واله) از مصادیق اشاعه فحشا و منکر در میان مؤمنان+۱ آیه
- الودگی به گناه، مانع بهره مندی از رحمت الهی+۲ آیه
- اشاعه فحشا، گناهی بزرگ و موجب هتک حرمت مؤمنان
- کوچک شمردن گناه خود، گناهی بزرگ، در پیش خداوند+۱ آیه
- ضرورت پرهیز از پخش و انتشار گناه، در بین جامعه+۳ آیه
- انتشار گناه در جامعه و علاقه به پخش ان، موجب عذاب در دنیا و اخرت
- مهلت دادن خداوند به گناهکاران برای تزکیه و اصلاح خویش، برخاسته از فضل و رحمت خدا+۲ آیه
- استخفاف گناه و حقیر شمردن ان، گناهی بزرگ، نزد پروردگار+۱ آیه
- اشاعه فحشا در بین مؤمنان، از گناهان و سبب عذاب دردناک در دنیا و اخرت
- هتک حرمت همسران پیامبر با نسبت ناروا به انان، گناهی بزرگ+۱ آیه
- فضل و رحمت خدا بر مؤمنان، بازدارنده انان از گناه و اشاعه فحشا+۳ آیه
- حرمت شایعات، علیه خانواده پیامبر+۲ آیه
- کیفر سخت برای شایعهپراکنان علیه پیامبر صلی الله علیه و اله، برخاسته از علم گسترده خداوند+۱ آیه
- شایعهپراکنی علیه پیامبر صلی الله علیه و اله، درپیدارنده کیفر سخت در دنیا+۱ آیه
- عذاب بزرگ اخرتی، کیفر شایعهپراکنان، علیه پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- حفظ ابرو و شخصیّت افراد، از اداب معاشرت و همنشینی با انان+۳ آیه
- اهتمام خداوند، به حفظ ابروی مؤمنان+۳ آیه
- اتّهام الودگی جنسی به مؤمنان پاکدامن، از ترفندهای منافقان+۲ آیه
- اتّهام الودگی جنسی به مؤمنان پاکدامن، از ترفندهای منافقان+۱ آیه
- اهتمام خداوند، برای دفاع از ابروی مؤمنان+۶ آیه
- حرمت در خطر انداختن ابروی همسران محمّد+۲ آیه
- اهتمام ویژه خداوند به حفظ و اعاده حیثیّت و ابروی همسران محمّد+۲ آیه