نکته‌های تفسیر نور

قرآن، بارها مسأله‌ى تسبيح موجودات و سجده و نماز آنها را با صراحت بيان کرده و فرموده است: شما تسبيح آنها را نمى‌فهميد. «1» از اين آيات به دست مى‌آيد که علم و شعور، مخصوص انسان‌ها نيست. گرچه بعضى مفسّران تسبيح موجودات هستى را تسبيح تکوينى‌ «1». اسراء، 44. جلد 6 - صفحه 196 و زبان حال آفرينش دانسته‌اند، ولى ظاهر آيات بر خلاف اين مطلب است. خداوند، در اين آيه چند مرتبه به صورت غير مستقيم، به انسان هشدار داده است: الف: موجودات آسمان و زمين و پرندگان در حال تسبيح هستند. چرا انسان غافل است؟! ب: تسبيح موجودات، آگاهانه است. چرا انسان در نماز حضور قلب ندارد؟! ج: پرندگان، هنگام پرواز در هوا در حال تسبيح و نمازند، امّا برخى انسان‌ها هنگام پرواز در آسمان، در حال غفلت و مستى به سر مى‌برند! در روايات مى‌خوانيم: امام صادق عليه السلام هنگامى که صداى گنجشکى را شنيد فرمود: اين پرنده مشغول دعا و تسبيح است. «1»