برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 45)- این آیه به یکی از مهمترین چهرههای نظام آفرینش که از روشنترین دلائل توحید است یعنی مسأله حیات در صورتهای متنوعش اشاره کرده، میگوید: «خداوند هر جنبندهای را از آبی آفرید» (وَ اللَّهُ خَلَقَ کُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ).
منظور از «آب» نطفه است و احتمال دارد اشاره به پیدایش نخستین «موجود» باشد، زیرا هم طبق بعضی از روایات اسلامی اولین موجودی را که خدا
ج3، ص304
آفریده آب بوده و انسانها را بعدا از آن آب آفرید و هم طبق فرضیههای علمی جدید نخستین جوانه «حیات» در دریاها ظاهر شده، و این پدیده قبل از همه جا بر اعماق یا کنار دریاها حاکم شده است.
و با این که اصل همه آنها به آب باز میگردد با این حال خلقتهای بسیار متفاوت و شگفتانگیزی دارند: «پس گروهی از آنها بر شکم خود راه میروند» (خزندگان) (فَمِنْهُمْ مَنْ یَمْشِی عَلی بَطْنِهِ).
«و گروهی بر روی دو پا راه میروند» انسانها و پرندگان (وَ مِنْهُمْ مَنْ یَمْشِی عَلی رِجْلَیْنِ).
«و گروهی بر روی چهار پا راه میروند» چهار پایان (وَ مِنْهُمْ مَنْ یَمْشِی عَلی أَرْبَعٍ).
تازه منحصر به اینها نیست و حیات چهرههای فوقالعاده متنوع دارد اعم از موجوداتی که در دریا زندگی میکنند و یا حشرات که هزاران نوع دارند و هزاران صورت لذا در پایان آیه میفرماید: «خداوند هر چه را اراده کند میآفریند» (یَخْلُقُ اللَّهُ ما یَشاءُ).
«چرا که خدا بر همه چیز تواناست» (إِنَّ اللَّهَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ).