اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَولاً غَيرَ الَّذِي قِيلَ لَهُم فَأَنزَلنا عَلَي الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجزاً مِنَ السَّماءِ بِما کانُوا يَفسُقُونَ (59)
(پس ستمکاران گفتار ما را بغير آنچه براي آنها گفته شده بود تغيير دادند، پس بر آن ستمکاران عذاب آسماني فرود آورديم بواسطه اينکه مرتکب فسق و کفر ميشدند) تبديل بمعني تغيير کلام است و اينکه اشاره بکلام کفر آميزي است که
جلد 2 - صفحه 42
از روي سخريه و استهزاء بجاي آنچه مأمور شده بودند بگويند از آنها صادر شده بدليل قسمت آخر آيه که بِما کانُوا يَفسُقُونَ باشد زيرا فسق در بسياري از آيات شريفه پس کفر اطلاق شده چنانچه در حق شيطان فرموده فَفَسَقَ عَن أَمرِ رَبِّهِ«1» و اينکه غير عصيان است که در حق آدم ميفرمايد وَ عَصي آدَمُ رَبَّهُ«2» که بر ترک اولي هم اطلاق ميشود، و چنانچه در سوره سجده ميفرمايد أَ فَمَن کانَ مُؤمِناً کَمَن کانَ فاسِقاً لا يَستَوُونَ«3» که فاسق را مقابل مؤمن قرار داده و بعد ميفرمايد وَ أَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأواهُمُ النّارُ کُلَّما أَرادُوا أَن يَخرُجُوا مِنها أُعِيدُوا فِيها وَ قِيلَ لَهُم ذُوقُوا عَذابَ النّارِ الَّذِي کُنتُم بِهِ تُکَذِّبُونَ«4» که البته مکذّب عذاب و معاد کافر است، و غير اينها از آيات ديگر.
و رجز بمعني عذاب است و در بعضي از تفاسير است که مراد از رجز آسماني طاعون بوده که در قسمتي از روز صد و بيست هزار از آنها را هلاک نمود، و سماء بمعني طرف بالا است.