اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذ قُلنَا ادخُلُوا هذِه‌ِ القَريَةَ فَکُلُوا مِنها حَيث‌ُ شِئتُم رَغَداً وَ ادخُلُوا الباب‌َ سُجَّداً وَ قُولُوا حِطَّةٌ نَغفِر لَکُم خَطاياکُم وَ سَنَزِيدُ المُحسِنِين‌َ (58)
(و ياد کنيد زماني را که گفتيم داخل آن قريه شويد و بخوريد از خوراکها و ميوه‌هاي آن از هر کجا که ميخواهيد در حالي که براي شما گواراست و داخل آن در که شويد سجده کنيد و کلمه توبه بر زبان جاري نمائيد تا ما گناهان شما را بيامرزيم و بزودي نيکوکاران را مواهب بيشتري عنايت فرمائيم.
در اينکه مراد از قريه کدام قريه است اختلاف شد، بعضي گفتند قريه بيت المقدس بقرينه آيه شريفه در سوره مائده يا قَوم‌ِ ادخُلُوا الأَرض‌َ المُقَدَّسَةَ الَّتِي کَتَب‌َ اللّه‌ُ لَکُم ولي اينکه قرينه دلالت ندارد زيرا آن خطاب حضرت موسي به بني اسرائيل براي جنگ با عمالقه و قبل از وقوع در تيه بوده و معلوم نيست که اينکه خطاب در زمان موسي «ع» بوده يا در زمان يوشع و بعد از قضاياي تيه، و بعضي گفتند مصر بوده که بعد از مراجعت بني اسرائيل مأمور بدخول در آن شدند و بعضي گفتند اريحا بوده که قريه نزديک بيت المقدس است، ولي همه اينها تخمين است و دليل قاطعي از قرآن و خبر براي تعيين اينکه قريه در دست نيست.
و در اينکه باب چه بوده نيز اختلاف شد بعضي گفتند دروازه شهر بوده و بعضي گفتند باب مسجد بوده و قول دوم انسب است.
جلد 2 - صفحه 41
و نيز در کلمه سجّدا اختلاف نمودند بعضي گفتند مراد رکوع است يا از جهت تواضع يا از جهت کوتاهي در زيرا دخول در حال سجود ممکن نيست.
و بعضي گفتند مراد دخول با تواضع و خشوع و خضوع و انقياد از فرمان الهي است، و ظاهرا اينکه است که مراد اينکه باشد که داخل باب شويد و سجده شکر کنيد که خداوند شما را موفق بدخول در اينکه قريه و تنعم از نعمتهاي آن نمود.
وَ قُولُوا حِطَّةٌ در مجمع البيان ميگويد يعني «حطّ عن اوزارنا» (گناهان ما را بريز) و حطة خبر است براي مبتداي محذوف يعني مسئلتنا حطة عن اوزارنا نَغفِر لَکُم خَطاياکُم تا خدا خطاهاي شما را بيامرزد و نيکوکاران را جزاي بسياري عطا فرمايد (تنبيه) يکي از القابي که در زيارات ائمه طاهرين و بالاخص‌ّ امير المؤمنين عليه السّلام وارد شده باب الحطه است و از تفسير عياشي از سليمان جعفري از حضرت رضا عليه السّلام از ابي جعفر «ع» روايت شده که فرمود «
نحن باب حطتکم
» و اينکه اشاره باين است که هر کس بولايت اينها معترف و در حريم محبت اينان وارد شود گناهان او آمرزيده و مورد عفو الهي قرار ميگيرد.