تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَ کَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِکُمْ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما کُنْتُمْ تَکْفُرُونَ (106)
ترجمه
روز که سفيد شود رويهائى و سياه شود روىهائى پس اما آنانکه سياه شد روىهايشان مخاطب ميشوند آيا کافر شديد پس از ايمانتان پس بچشيد عذاب را براى کفرتان.
جلد 1 صفحه 474
تفسير
بعضى گفتهاند سفيدى روى کنايه است از ظهور بشاشت و مسرت و سياهى کنايه است از ظهور کدورت و ملالت و بعضى گفتهاند اهل حق روىهايشان نورانى و سفيد است و همچنين نامه اعمالشان و نور از جلو و دست راستشان بآنها احاطه دارد و اهل باطل موصوف به صفات اضداد اينها هستند و در اينحال مخاطب به خطاب ملائکه ميشوند که بطور تعجب و ملامت بآنها ميگويند آيا شمائيد آنانکه بعد از ايمانتان کافر شديد پس بچشيد عذاب الهى را و در مجمع از امير المؤمنين (ع) نقل نموده اينها که در اين آيه ذکر شدهاند اهل بدعتها و هواهاى نفسانى و آراء باطلهاند از اين امت و از پيغمبر (ص) روايت شده است که فرمود قسم بآن خدائى که جان من در دست قدرت اوست هر آينه وارد ميشوند بر حوض جمعى از اصحاب من وقتى من آنها را مىبينم از من رانده ميشوند پس من ميگويم اصحاب من اصحاب ضعيف من چه شدند جواب ميگويند تو نميدانى آنها چه بدعتها بعد از تو گذاردند اينها مرتد شدند بعد از تو و رجوع باسلاف خود نمودند و بقهقرى برگشتند اين روايت را ثعلبى که از مفسرين اهل سنت است نقل نموده و بمقتضاى روايات ما غير مرتد پنج نفرند و ظرف متعلق بعامل مقدر است که اذکر باشد يعنى ياد بيار روزى را که چنين ميشود.