اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَمَنِ ابتَغي وَراءَ ذلِکَ فَأُولئِکَ هُمُ العادُونَ «7»
پس کسي که طلب کند سواي آنچه ترخيص شده پس او متجاوز است و تعدي کرده.
(فَمَنِ ابتَغي) ابتغاء طلب شيئي است که غرض و داعي آن باشد چنانچه در باب عبادات مطلقا بايد ابتغاء مرضات اللّه باشد حتي در امر جهاد که ميفرمايد:
(وَ مِنَ النّاسِ مَن يَشرِي نَفسَهُ ابتِغاءَ مَرضاتِ اللّهِ) بقره آيه 203 و در باب صدقه مي فرمايد: (وَ ما تُنفِقُونَ إِلَّا ابتِغاءَ وَجهِ اللّهِ) بقره آيه 274 و بسيار موارد ديگر.
(وَراءَ ذلِکَ) غير از آنچه ترخيص شده که زن و شوهر و کنيز و مولي باشد آن هم در موارد مذکوره.
(فَأُولئِکَ هُمُ العادُونَ) تعدي و تجاوز از حد است انسان در کليه امور محدود است شرع مطهر براي هر يک از افعال و اقوال و عقائد و اخلاق و اموال حدي قرار داده که نبايد در آنها کوتاهي کند و نبايد در آنها تجاوز کند در باب معارف از مبدء تا معاد در باب اخلاق حد وسط نه تجاوز و افراط و نه تقصير و تفريط در باب عبادات مطابق دستور نه چيزي بر آنها بيفزايد و بدعتي در دين بگذارد و نه چيزي کم کند و از دين بر دارد و هکذا در اموال نه افراط و نه تفريط در باب افعال نه ترک واجب نه فعل حرام در امور دنيوي نه ترک آن و نه غرق
جلد 13 - صفحه 361
دنيا شود.
(إِنَّ اللّهَ لا يُحِبُّ المُعتَدِينَ) بقره آيه 186 مائده آيه 89 (إِنَّهُ لا يُحِبُّ المُعتَدِينَ اعراف آيه 53 (کَذلِکَ نَطبَعُ عَلي قُلُوبِ المُعتَدِينَ) يونس آيه 74 و البته عدم حب الهي و طبع قلوب متجاوز کاشف از اينکه است که بوي نجات بمشام او نميرسد و مخلد در عذاب است و اينکه کاشف از عدم ايمان است که بيايمان از دنيا ميرود.