تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ما تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَها وَ ما يَسْتَأْخِرُونَ (43)
«1». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 232، چاپ کتابفروشى اسلاميّه.
«2». نهج البلاغه فيض الاسلام، خطبه 82، ص 198.
جلد 9 - صفحه 139
ما تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَها: پيشى نمىگيرد از هيچ گروهى بر وقتى که عذاب ايشان را در آن مقرر نموديم، وَ ما يَسْتَأْخِرُونَ: و نه باز پس مانند و تأخير يابند از آن مدت. حاصل آنکه در وقتى که هلاکت ايشان در آن معين و محدود شده بود به هيچ وجه سمت تقدم و تأخر نپذيرفت و هيچکس قبل از آن وقت يا بعد از آن هلاک نگشت بلکه در همان وقت معذب و مستأصل شدند. ذکر اين کلام براى وعيد مشرکان است که بترسند از مخالفت. و نزد بعضى مراد از اين اجل، وقتى است که مرگ هر کسى در آن مقرر شده، يعنى هيچکس از امم پيشينيان قبل از اجل معلوم و بعد از آن نمىميرد بلکه در همان وقت مقرر فوت کند و آنى پيش و پس نخواهد افتاد نسبت به هيچکس و در هيچ زمان.