تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلِيلاً ما تَشْکُرُونَ (78)
«1». تفسير مجمع البيان، ج 4، ص 114، چاپ کتابخانه آية اللّه العظمى المرعشى النّجفى.
جلد 9 - صفحه 163
بعد از آن، انواع نعم خود را بيان فرمايد:
وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ لَکُمُ السَّمْعَ: و ذات يگانه خدا ذاتى است که به قدرت کامله ايجاد فرمود براى شما قوه شنوائى گوش را، وَ الْأَبْصارَ: و قوه بينائى چشم را، وَ الْأَفْئِدَةَ: و قلب قوه آگاهى را؛ قَلِيلًا ما تَشْکُرُونَ: کم است آنچه را که شکر مىکنيد.
تبصره: خداوند سبحان يادآورى فرمايد بندگان را به ايجاد بزرگ که مايه انتظام زندگانى انسانى و بدون آن چقدر فوائد را محروم خواهد بود، لکن عمده مقصود از اعطاء قوه شنوائى گوش براى شنيدن آيات تنزيليه الهى، و قوه بينائى چشم براى مشاهده آيات تکوينيه سبحانى، و قلب براى تفکر و تدبر و آگاهى تا به مسموعات و مبصرات عبرت يابد و به ستايش و سپاسدارى منعم حقيقى اقدام نمايد؛ زيرا عمده شکرانه اين قواى ظاهره، صرف آنهاست در رضاى الهى و آنچه را که براى آن خلق فرموده؛ ولى افسوس از آنجائى که غالبا به سبب غفلت و غرور، قدر اين نعم جليله را ندانسته و کفران کرده، آنها را سرمايه نافرمانى سبحانى قرار دهند، لذا مىفرمايد: «قَلِيلًا ما تَشْکُرُونَ» اشعار است بر آنکه کمى از بندگان حقشناس، و بسيارى نمک نشناس خواهند بود، چنانکه در آيه ديگر فرموده است: «وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّکُورُ» «1».