تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَتَعالى عَمَّا يُشْرِکُونَ (92)
عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ: داناى آنچه پنهان و آنچه آشکار است، پس هيچ چيز از علم او مخفى و پوشيده نيست. تفسير صافى- از معانى الاخبار صدوق روايت نموده از حضرت صادق عليه السّلام: مراد به «غيب» آنچه نباشد و مراد به «شهادة» آنچه باشد. «1» فَتَعالى عَمَّا يُشْرِکُونَ: پس برتر و بالاتر است ذات خداى تعالى از آنچه شريک نمايند با ذات او در الوهيت و خالقيت.
تنبيه: از آيه شريفه دليل ديگرى در نفى شريک مى‌توان استفاده نمود بدين تقرير که: با وجود دو خدا و بر فرض توافق هر دو در اراده نسبت به تدبير امورات،
«1». تفسير صافى، ج 2، ص 147 به نقل از معانى الاخبار شيخ صدوق، چاپ سعيد مشهد.
جلد 9 - صفحه 172
فردانيت علم هر يک به غيب و شهود، متحقق است به اينکه دانا باشد به چيزهائى که از علم ديگرى مخفى باشد، و الا فرديت و يکه بودن در عالميت را نشايد؛ و اين اختصاص هر آينه وحدانيت را ثابت نمايد، زيرا ممکن نيست وصف خصوصيت در هر دو نيز ما به الامتياز عين ما به الاشتراک گردد، و اين باطل است. پس لابد منحصر شود به ذات يکتاى حق تعالى فقط، و محال بودن شرکت در الهيت «فَتَعالى عَمَّا يُشْرِکُونَ».